<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X56n0921"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 921 摩诃止观義例纂要</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 921 摩诃止观義例纂要</title> <author>宋 从義撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>6卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">56</idno>.<idno type="no">921</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">摩诃止观義例纂要</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16818"> <charName>CBETA CHARACTER CB16818</charName> <mapping cb:dec="999858" type="PUA">U+F41B2</mapping> <mapping type="unicode">U+2DBE1</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>牦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[牦-未+牛]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17157"> <charName>CBETA CHARACTER CB17157</charName> <mapping cb:dec="1000197" type="PUA">U+F4305</mapping> <mapping type="unicode">U+2B45F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[邱-丘+言]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-25T15:06:58"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0001a" n="0001a"/> <lb ed="X" n="0001a01"/> <lb ed="X" n="0001a02"/><cb:docNumber>No. 921</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0001a03"/><lb ed="R099" n="0567a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>止观義例纂要卷第一<note place="inline">幷序</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0001a04"/> <lb ed="X" n="0001a05"/><lb ed="R099" n="0567a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">序</cb:mulu><p xml:id="pX56p0001a0501">摩诃止观者。法花之妙行也。止观義例者。妙行之轮 <lb ed="X" n="0001a06"/><lb ed="R099" n="0567a03"/>輗也。传止观之道而不明義例者。则妙行倾覆也。昔 <lb ed="X" n="0001a07"/><lb ed="R099" n="0567a04"/>天台智者禀之于灵嶽。悟之于道场。说之于玉泉。付 <lb ed="X" n="0001a08"/><lb ed="R099" n="0567a05"/>之于章安。自章安至荆溪。师资道契。德音莫违。後以 <lb ed="X" n="0001a09"/><lb ed="R099" n="0567a06"/>淸凉僻见。逆路论兴。背我天台。朋他贤首。抑根本之 <lb ed="X" n="0001a10"/><lb ed="R099" n="0567a07"/>纯妙以为渐圆。杨枝末之兼粗名为顿顿。紊渎化源。 <lb ed="X" n="0001a11"/><lb ed="R099" n="0567a08"/>尤误群学。故法花之妙行或幾乎隐矣。噫。道之未丧 <lb ed="X" n="0001a12"/><lb ed="R099" n="0567a09"/>存乎哲匠。是以荆溪尊者嘅兹诡乱。乃作辅行传弘 <lb ed="X" n="0001a13"/><lb ed="R099" n="0567a10"/>决及義例等文。息荡僻见。昭显妙行。于是迷津识济。 <lb ed="X" n="0001a14"/><lb ed="R099" n="0567a11"/><persName>佛</persName>乘载脂。故摩诃止观由荆溪而大振于世也。人到 <lb ed="X" n="0001a15"/><lb ed="R099" n="0567a12"/>于今咸受其赐。然辅行则披其细目。義例乃结其大 <lb ed="X" n="0001a16"/><lb ed="R099" n="0567a13"/>科。意令学者推此条例。讨论辅行。研修止观。会通妙 <lb ed="X" n="0001a17"/><lb ed="R099" n="0567a14"/>乘。运众宝之大车遊于四方。直至道场耳。故知传止 <lb ed="X" n="0001a18"/><lb ed="R099" n="0567a15"/>观之道而不明義例者。则妙行倾覆也。余以元豐三 <lb ed="X" n="0001a19"/><lb ed="R099" n="0567a16"/>年岁次庚申迁居安固宝积教院。明年休夏将启止 <lb ed="X" n="0001a20"/><lb ed="R099" n="0567a17"/>观。而门人请曰。夫金刚鎞者。点示有情之性遍。不隔 <lb ed="X" n="0001a21"/><lb ed="R099" n="0567a18"/>于草木瓦石。明无情之有性也。而寓言记<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a2101" n="0001a2101"/><anchor xml:id="beg0001a2101" n="0001a2101"/>已<anchor xml:id="end0001a2101"/>解之十 <lb ed="X" n="0001a22"/><lb ed="R099" n="0567b01"/>不二门者。收摄法花之十妙。显一部之经旨。令妙理 <lb ed="X" n="0001a23"/><lb ed="R099" n="0567b02"/>以昭明也。而圆通记<anchor xml:id="nkr_note_add_0001a2301" n="0001a2301"/><anchor xml:id="beg0001a2301" n="0001a2301"/>已<anchor xml:id="end0001a2301"/>释之。止观義例者。总括止观 <lb ed="X" n="0001a24"/><lb ed="R099" n="0567b03"/>之文。粹明所传之心印。皎在于目前也。而未闻有记。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0001b" n="0001b"/> <lb ed="X" n="0001b01"/><lb ed="R099" n="0567b04"/>况数百年以来斯文存而不讲。今虽欲学止观。仍患 <lb ed="X" n="0001b02"/><lb ed="R099" n="0567b05"/>关节靡通。敢希指授。用祛暗滞。余闻此请。遂无以辞。 <lb ed="X" n="0001b03"/><lb ed="R099" n="0567b06"/>于是乃详究文势出科一贴。寻以讲阅事烦。未遑申 <lb ed="X" n="0001b04"/><lb ed="R099" n="0567b07"/>剖。逮七年甲子岁暮春月上巳日始暇纂集止观辅 <lb ed="X" n="0001b05"/><lb ed="R099" n="0567b08"/>行纲要之文。随科对显。至中秋下弦乃得毕功。既而 <lb ed="X" n="0001b06"/><lb ed="R099" n="0567b09"/>题曰纂要。又复均成六卷。因为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>训于门人之请。乃廣 <lb ed="X" n="0001b07"/><lb ed="R099" n="0567b10"/>建立一家之道。吾宗後学不可以轻视也。</p> <lb ed="X" n="0001b08"/><lb ed="R099" n="0567b11"/><byline cb:type="author">永嘉沙门释 <note place="inline">从義</note> 撰</byline></cb:div> <lb ed="X" n="0001b09"/><lb ed="R099" n="0567b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">初总题</cb:mulu><p xml:id="pX56p0001b0901">释止观義例。文为二。初总题。又为二。初所述题目。具 <lb ed="X" n="0001b10"/><lb ed="R099" n="0567b13"/>存应云摩诃止观。今文虽则但擧止观。亦兼摩诃。故 <lb ed="X" n="0001b11"/><lb ed="R099" n="0567b14"/>辅行云。止观二字无非摩诃。即是一心三止三观之 <lb ed="X" n="0001b12"/><lb ed="R099" n="0567b15"/>止观也。故知总揽一部以为首题。故始自大意。终于 <lb ed="X" n="0001b13"/><lb ed="R099" n="0567b16"/>旨归。无非摩诃之止观也。是则题名为总。十章为别 <lb ed="X" n="0001b14"/><lb ed="R099" n="0567b17"/>矣。言義例者。義谓止观之所以也。例谓比例。类例。条 <lb ed="X" n="0001b15"/><lb ed="R099" n="0567b18"/>例也。是故欲明摩诃止观<persName>佛</persName>乘所以。须知七例。如下 <lb ed="X" n="0001b16"/><lb ed="R099" n="0568a01"/>所列七義是也。然此七義皆有其例。非循胸臆辄自 <lb ed="X" n="0001b17"/><lb ed="R099" n="0568a02"/>构立。是则若迷七例之文。将何以明止观之行。将何 <lb ed="X" n="0001b18"/><lb ed="R099" n="0568a03"/>以祛邪僻之计。</p> <lb ed="X" n="0001b19"/><lb ed="R099" n="0568a04"/><p xml:id="pX56p0001b1901">次能撰人名。天台即所栖之处。沙门乃出家之号。湛 <lb ed="X" n="0001b20"/><lb ed="R099" n="0568a05"/>然是述者之名。天台沙门释義如常。按梁肃撰荆溪 <lb ed="X" n="0001b21"/><lb ed="R099" n="0568a06"/><g ref="#CB15156">碑</g>云。公讳湛然。姓戚氏。世居晋陵之荆溪。人尊其教。 <lb ed="X" n="0001b22"/><lb ed="R099" n="0568a07"/>因以为号。既居天台。故今乃云天台沙门。辅行云毘 <lb ed="X" n="0001b23"/><lb ed="R099" n="0568a08"/>陵沙门者。此从本郡为名也。述者著述也。亦循也。作 <lb ed="X" n="0001b24"/><lb ed="R099" n="0568a09"/>者谓之圣。述者谓之明。今荆溪但述先圣之道而不 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0001c" n="0001c"/> <lb ed="X" n="0001c01"/><lb ed="R099" n="0568a10"/>自作焉。亦犹仲尼述而不作也。</p> <lb ed="X" n="0001c02"/><lb ed="R099" n="0568a11"/><p xml:id="pX56p0001c0201">次别文为二。初列七例之名。第者次也。一者数之始 <lb ed="X" n="0001c03"/><lb ed="R099" n="0568a12"/>也。第二至第七。皆是次第增前之数耳。</p> <lb ed="X" n="0001c04"/><lb ed="R099" n="0568a13"/><p xml:id="pX56p0001c0401">所传部别者。天台传南嶽三种止观。一渐次。二不定。 <lb ed="X" n="0001c05"/><lb ed="R099" n="0568a14"/>三圆顿。今此摩诃止观一部。于三种中别在圆顿也。 <lb ed="X" n="0001c06"/><lb ed="R099" n="0568a15"/>又辅行云。一一部中非无傍正。如次第禅门正明次 <lb ed="X" n="0001c07"/><lb ed="R099" n="0568a16"/>第。傍亦具二。文虽未终亦有其意。非漏非无漏。即顿 <lb ed="X" n="0001c08"/><lb ed="R099" n="0568a17"/>文也。修发不同一十六句。即不定也<note place="inline">一有漏。即十善四禅等。二无漏。 <lb ed="X" n="0001c09"/><lb ed="R099" n="0568a18"/>即九想八念等。三亦有漏亦无漏。即六妙门十六特勝等。四非有漏非无漏。即法花三昧等。修发十六者。一约 <lb ed="X" n="0001c10"/><lb ed="R099" n="0568b01"/>止门明四修。二约观门明四修。一事。二理。三事理。四非事理。一一修中各有四种发禅不定。是故合有一十六 <lb ed="X" n="0001c11"/><lb ed="R099" n="0568b02"/>种发禅不定云云</note>。六妙门中正明不定。傍亦具二。圆顿即顿。 <lb ed="X" n="0001c12"/><lb ed="R099" n="0568b03"/>相生即渐<note place="inline">六妙门中开为十门。第二谓之相生。第九谓之圆观</note>。今圆顿文亦兼 <lb ed="X" n="0001c13"/><lb ed="R099" n="0568b04"/>馀二。傍虽兼二。今从正明圆顿而说。是故谓之所传 <lb ed="X" n="0001c14"/><lb ed="R099" n="0568b05"/>部别耳。既云天台传于南嶽三种止观。故知人为能 <lb ed="X" n="0001c15"/><lb ed="R099" n="0568b06"/>传。法为所传。所传通三。今则别在圆顿止观耳。又辅 <lb ed="X" n="0001c16"/><lb ed="R099" n="0568b07"/>行释别序中云。师资所承。三部不同。顿对馀二。故名 <lb ed="X" n="0001c17"/><lb ed="R099" n="0568b08"/>为别。故知三中别在圆顿。名为所传部别也。所依正 <lb ed="X" n="0001c18"/><lb ed="R099" n="0568b09"/>教者。无教之行。冥如夜遊。是故妙行必依正教。正教 <lb ed="X" n="0001c19"/><lb ed="R099" n="0568b10"/>则简邪教故也。故辅行题下註云。行何所弘。非众教 <lb ed="X" n="0001c20"/><lb ed="R099" n="0568b11"/>不立所依。既乃名为正教。当知能依则是妙行也。依 <lb ed="X" n="0001c21"/><lb ed="R099" n="0568b12"/>正消释者。下文牒名乃云文義当知。文義即是所依 <lb ed="X" n="0001c22"/><lb ed="R099" n="0568b13"/>正教之文義也。消者尽也。释者散也解也。春秋左传 <lb ed="X" n="0001c23"/><lb ed="R099" n="0568b14"/>序云。若江海之浸。膏泽之润。涣然冰释。怡然理顺。然 <lb ed="X" n="0001c24"/><lb ed="R099" n="0568b15"/>後为得也。大章总别者。止观正说。开为十章。始自大 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0002a" n="0002a"/> <lb ed="X" n="0002a01"/><lb ed="R099" n="0568b16"/>意。终至旨归。而辅行云。于十章中大意为总。馀八是 <lb ed="X" n="0002a02"/><lb ed="R099" n="0568b17"/>别。总别亦是廣略之義。故止观云。大意略。八章廣。旨 <lb ed="X" n="0002a03"/><lb ed="R099" n="0568b18"/>归非廣非略。故辅行第四云<note place="inline">现行印本</note>。前分别中名为廣 <lb ed="X" n="0002a04"/><lb ed="R099" n="0569a01"/>略。亦云总别。总别二文互相映显。故前文云。生起五 <lb ed="X" n="0002a05"/><lb ed="R099" n="0569a02"/>略。显于十廣。故今下文解释大章总别例中<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a0501" n="0002a0501"/><anchor xml:id="beg0002a0501" n="0002a0501"/>但<anchor xml:id="end0002a0501"/>云廣 <lb ed="X" n="0002a06"/><lb ed="R099" n="0569a03"/>略。即此意也。心境释疑者。心乃对色而立。境乃望观 <lb ed="X" n="0002a07"/><lb ed="R099" n="0569a04"/>得名。以心而为所观之境。故云心境也。又心名则局。 <lb ed="X" n="0002a08"/><lb ed="R099" n="0569a05"/>境名则通。以阴入界色心等法通名所观之境故也。 <lb ed="X" n="0002a09"/><lb ed="R099" n="0569a06"/>料简问答祛滞达观。故云释疑也。解行相资者。下文 <lb ed="X" n="0002a10"/><lb ed="R099" n="0569a07"/>牒名乃云行解相资。语虽翻转。意亦无他。但是文体 <lb ed="X" n="0002a11"/><lb ed="R099" n="0569a08"/>前後互擧耳。故止观云。前六重依修多罗以开妙解。 <lb ed="X" n="0002a12"/><lb ed="R099" n="0569a09"/>今依妙解以立正行。膏明相赖。目足更资。辅行云。膏 <lb ed="X" n="0002a13"/><lb ed="R099" n="0569a10"/>堪续明以譬观行。明能然膏以譬观解。目能导足以 <lb ed="X" n="0002a14"/><lb ed="R099" n="0569a11"/>譬止解。足能达目以譬止行。双擧两譬。同喩二法。相 <lb ed="X" n="0002a15"/><lb ed="R099" n="0569a12"/>之与更。赖之与资。绮文互异。意必相通。赖者藉也。资 <lb ed="X" n="0002a16"/><lb ed="R099" n="0569a13"/>者益也。故知若无六章妙解。行不能成。喩疑显正者。 <lb ed="X" n="0002a17"/><lb ed="R099" n="0569a14"/>晓训名喩。迷惑曰疑。昭示为显。離邪为正。註云。有题 <lb ed="X" n="0002a18"/><lb ed="R099" n="0569a15"/>云破迷者请改者。谓有草创之本。第七例题目云。破 <lb ed="X" n="0002a19"/><lb ed="R099" n="0569a16"/>迷者请改之。云喩疑显正也。故知此文乃是重修润 <lb ed="X" n="0002a20"/><lb ed="R099" n="0569a17"/>色之本也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0002a21"/><lb ed="R099" n="0569a18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">次释七例</cb:mulu><p xml:id="pX56p0002a2101">次释七例之義。文为七。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初释所传部别例</cb:mulu><head>初释所传部别例</head><p xml:id="pX56p0002a2117" cb:place="inline">文为二。初 <lb ed="X" n="0002a22"/><lb ed="R099" n="0569b01"/>牒名。次总指下释義。文为三。初总明所传唯在圆顿。 <lb ed="X" n="0002a23"/><lb ed="R099" n="0569b02"/>部谓部帙。言圆顿者从本为名。若从第三改治题目 <lb ed="X" n="0002a24"/><lb ed="R099" n="0569b03"/>应云摩诃。又复第三改治题目虽云摩诃。至于标列 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0002b" n="0002b"/> <lb ed="X" n="0002b01"/><lb ed="R099" n="0569b04"/>三止观名。亦乃但云圆顿而<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b0101" n="0002b0101"/><anchor xml:id="beg0002b0101" n="0002b0101"/>已<anchor xml:id="end0002b0101"/>。今从此意故云圆顿。 <lb ed="X" n="0002b02"/><lb ed="R099" n="0569b05"/>言<persName>佛</persName>乘者。即是经云。各赐诸子等一大车。其车高廣 <lb ed="X" n="0002b03"/><lb ed="R099" n="0569b06"/>众宝莊挍等也。言正行者。即此<persName>佛</persName>乘。大白牛车名为 <lb ed="X" n="0002b04"/><lb ed="R099" n="0569b07"/>正行。简异邪行壞驴之车也。言大体者。犹大纲也。傍 <lb ed="X" n="0002b05"/><lb ed="R099" n="0569b08"/>虽兼二。正在圆顿。淸凉何得斥为渐圆。辄于三外别 <lb ed="X" n="0002b06"/><lb ed="R099" n="0569b09"/>立顿顿邪。</p> <lb ed="X" n="0002b07"/><lb ed="R099" n="0569b10"/><p xml:id="pX56p0002b0701">次大意下释疑。正示圆顿之相。大纲体格虽是圆顿。 <lb ed="X" n="0002b08"/><lb ed="R099" n="0569b11"/>而僻解者尙多昏迷。故须释疑以示其相。于中为二。 <lb ed="X" n="0002b09"/><lb ed="R099" n="0569b12"/>初释疑又为二。初正释疑。谓有疑云。若乃总指一部 <lb ed="X" n="0002b10"/><lb ed="R099" n="0569b13"/>以为圆顿<persName>佛</persName>乘。何故大意文初有数处以三止观结 <lb ed="X" n="0002b11"/><lb ed="R099" n="0569b14"/>邪。故兹释云。此<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1101" n="0002b1101"/><anchor xml:id="beg0002b1101" n="0002b1101"/>但<anchor xml:id="end0002b1101"/>泛尔傍兼借名结義耳。非谓<note place="inline">今文误作 <lb ed="X" n="0002b12"/><lb ed="R099" n="0569b15"/>为字</note>即为三种行相也。是故当知正意但在圆顿而<anchor xml:id="nkr_note_add_0002b1201" n="0002b1201"/><anchor xml:id="beg0002b1201" n="0002b1201"/>已<anchor xml:id="end0002b1201"/>。 <lb ed="X" n="0002b13"/><lb ed="R099" n="0569b16"/>大意有五。一发大心。二修大行。三感大果。四裂大网。 <lb ed="X" n="0002b14"/><lb ed="R099" n="0569b17"/>五归大处。初发心中文自有三。初方言。次简非。後显 <lb ed="X" n="0002b15"/><lb ed="R099" n="0569b18"/>是。简非中云。又圣说多端。或次说或不次说。或具说 <lb ed="X" n="0002b16"/><lb ed="R099" n="0570a01"/>或不具说。乃至云如是等种种互相成显。还以三止 <lb ed="X" n="0002b17"/><lb ed="R099" n="0570a02"/>观结之。可以意知。又以一止观结之云。发菩提心即 <lb ed="X" n="0002b18"/><lb ed="R099" n="0570a03"/>是观。邪僻心息即是止。下文既云故用三一收束结 <lb ed="X" n="0002b19"/><lb ed="R099" n="0570a04"/>撮。故今乃引一止观结之之文也。于显是中文复有 <lb ed="X" n="0002b20"/><lb ed="R099" n="0570a05"/>三。初约四谛中云上来所说既多。今以三种止观结 <lb ed="X" n="0002b21"/><lb ed="R099" n="0570a06"/>之。次约四弘中以一止观结之云。若解此心。任运达 <lb ed="X" n="0002b22"/><lb ed="R099" n="0570a07"/>于止观。无发无碍即是观。其性寂灭即是止。後约六 <lb ed="X" n="0002b23"/><lb ed="R099" n="0570a08"/>即中亦有以一止观结文<note place="inline">如下所辨</note>。次修大行中明四种 <lb ed="X" n="0002b24"/><lb ed="R099" n="0570a09"/>三昧。第四三昧中有四。一约诸经。二约诸善。三约诸 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0002c" n="0002c"/> <lb ed="X" n="0002c01"/><lb ed="R099" n="0570a10"/>恶。四约诸无记。于四科文後乃用三种止观结云。复 <lb ed="X" n="0002c02"/><lb ed="R099" n="0570a11"/>次但约最後善<note place="inline">通相善恶辗转相望。唯圆为善。圆居最後。故云最後善也</note>明随自 <lb ed="X" n="0002c03"/><lb ed="R099" n="0570a12"/>意。此是次第意。若善恶俱明随自意。即是顿意。若约 <lb ed="X" n="0002c04"/><lb ed="R099" n="0570a13"/>褶牒之善<note place="inline">褶牒善者。非前两收。不出前两。起空属空。起有属有</note>明随自意。此则 <lb ed="X" n="0002c05"/><lb ed="R099" n="0570a14"/>不定意。大意有五。今云文初者。即指第一发大心。第 <lb ed="X" n="0002c06"/><lb ed="R099" n="0570a15"/>二修大行文也。言数处者。即三处也。如向所引。仲尼 <lb ed="X" n="0002c07"/><lb ed="R099" n="0570a16"/>云。加我数年学易则可以无大过矣。数年即三年也。 <lb ed="X" n="0002c08"/><lb ed="R099" n="0570a17"/>故知数处即三处也。辅行云。感应文多。须以三结。文 <lb ed="X" n="0002c09"/><lb ed="R099" n="0570a18"/>義若狭。但以一结。如下四弘六即。或但以三结。具如 <lb ed="X" n="0002c10"/><lb ed="R099" n="0570b01"/>下文显是四谛及四三昧<note place="inline">应云第四三昧文末也</note>。或时三一幷 <lb ed="X" n="0002c11"/><lb ed="R099" n="0570b02"/>略。如下三略。或时三一俱用。即如今文。一则是通。三 <lb ed="X" n="0002c12"/><lb ed="R099" n="0570b03"/>则是别。通谓通三。别谓各一。不见此意多生异端。问。 <lb ed="X" n="0002c13"/><lb ed="R099" n="0570b04"/>何故须以止观结之。答。此之三法通冠一切。今此五 <lb ed="X" n="0002c14"/><lb ed="R099" n="0570b05"/>略其文遍通。故处处文以三一结。又复此部通名止 <lb ed="X" n="0002c15"/><lb ed="R099" n="0570b06"/>观。凡诸文義莫非止观。不可见此结止观名。咸谓幷 <lb ed="X" n="0002c16"/><lb ed="R099" n="0570b07"/>是修行之法。如六即中理及名字皆止观结<note place="inline">应更加于观行･ <lb ed="X" n="0002c17"/><lb ed="R099" n="0570b08"/>相似。如下辨之</note>。及今文中但结感应。岂更别判三外之一。是 <lb ed="X" n="0002c18"/><lb ed="R099" n="0570b09"/>知理教行果发心感应无非止观故也。又复此部虽 <lb ed="X" n="0002c19"/><lb ed="R099" n="0570b10"/>通名止观。从释名去文相区分。不复更用三文结之 <lb ed="X" n="0002c20"/><lb ed="R099" n="0570b11"/><note place="inline">虽云不用三止观结。亦有用于一止观结。如第三卷偏圆五科用一止观以结权实。又复妙境文末亦云历一 <lb ed="X" n="0002c21"/><lb ed="R099" n="0570b12"/>切法无非渐顿不定。辅行云。前大意中于一圆顿结示三种止观之相。今妙境中收三止观同一圆顿云云</note>。 <lb ed="X" n="0002c22"/><lb ed="R099" n="0570b13"/>又云。故但结文成三止观。何得即以修行释之。又云。 <lb ed="X" n="0002c23"/><lb ed="R099" n="0570b14"/>况复结文非修行相。不须更以圆渐为妨。言泛尔者。 <lb ed="X" n="0002c24"/><lb ed="R099" n="0570b15"/>泛者浮也。尔者语词也。浮泛通漫未为指的故也。借 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0003a" n="0003a"/> <lb ed="X" n="0003a01"/><lb ed="R099" n="0570b16"/>者假借暂用也。非谓即为三种行相者。且对兼二通 <lb ed="X" n="0003a02"/><lb ed="R099" n="0570b17"/>言之耳。其实但非馀二行相。以圆顿行相正是此部 <lb ed="X" n="0003a03"/><lb ed="R099" n="0570b18"/>故也。又复结文亦非便是圆顿行相。何则。以圆顿行 <lb ed="X" n="0003a04"/><lb ed="R099" n="0571a01"/>相须具二十五方便及十境十乘正修故也。岂但结 <lb ed="X" n="0003a05"/><lb ed="R099" n="0571a02"/>文便以为足乎。故云非谓即为三种行相也。</p> <lb ed="X" n="0003a06"/><lb ed="R099" n="0571a03"/><p xml:id="pX56p0003a0601">以大意下。次明所以。准上可知。言文略者。即五略也。 <lb ed="X" n="0003a07"/><lb ed="R099" n="0571a04"/>今正指前二略。即发心修行也。言意廣者。意赅九廣 <lb ed="X" n="0003a08"/><lb ed="R099" n="0571a05"/>也。故辅行云。撮下九廣以为五略。示九章旨故云大 <lb ed="X" n="0003a09"/><lb ed="R099" n="0571a06"/>意。又九章皆大略述彼意故云大意。故此五略皆以 <lb ed="X" n="0003a10"/><lb ed="R099" n="0571a07"/>大为名。故止观云。初释大意。囊括始终。冠戴初後。故 <lb ed="X" n="0003a11"/><lb ed="R099" n="0571a08"/>辅行云。感应文多须以三结。文義若狭但以一结。撮 <lb ed="X" n="0003a12"/><lb ed="R099" n="0571a09"/>者手取也。</p> <lb ed="X" n="0003a13"/><lb ed="R099" n="0571a10"/><p xml:id="pX56p0003a1301">次应知下。正示圆顿之相。文为二。初总示。是故当知。 <lb ed="X" n="0003a14"/><lb ed="R099" n="0571a11"/>文虽兼二借名结義。部中正意独在圆顿。</p> <lb ed="X" n="0003a15"/><lb ed="R099" n="0571a12"/><p xml:id="pX56p0003a1501">故序中下。次引证。文为三。初引序文为二。初正引文。 <lb ed="X" n="0003a16"/><lb ed="R099" n="0571a13"/>言序中云者。误也。此文元出正说止观料简中耳。故 <lb ed="X" n="0003a17"/><lb ed="R099" n="0571a14"/>止观正说料简中问云。略指大意。同异云何。答。通则 <lb ed="X" n="0003a18"/><lb ed="R099" n="0571a15"/>名异意同。别则略指三门。大意在一顿。又此料简既 <lb ed="X" n="0003a19"/><lb ed="R099" n="0571a16"/>是章安将正说大意对序中辨差。略释三种止观之 <lb ed="X" n="0003a20"/><lb ed="R099" n="0571a17"/>门而为料简。是故亦可谓之序中云也。委引辅行具 <lb ed="X" n="0003a21"/><lb ed="R099" n="0571a18"/>如下文。以略冠廣下。次明廣略无异。大意是略。馀八 <lb ed="X" n="0003a22"/><lb ed="R099" n="0571b01"/>是廣。大意五略既在一顿。以略冠廣岂可殊途。冠者 <lb ed="X" n="0003a23"/><lb ed="R099" n="0571b02"/>首饰也。谓以大意冠十章首。故止观云。初释大意。囊 <lb ed="X" n="0003a24"/><lb ed="R099" n="0571b03"/>括始终。冠戴初後。又云。生起五略。显于十廣。是故大 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0003b" n="0003b"/> <lb ed="X" n="0003b01"/><lb ed="R099" n="0571b04"/>意五略与下十廣。皆是正明圆顿也。</p> <lb ed="X" n="0003b02"/><lb ed="R099" n="0571b05"/><p xml:id="pX56p0003b0201">次引示处文者。此示处文。正是章安序中文也。故云 <lb ed="X" n="0003b03"/><lb ed="R099" n="0571b06"/>次第禅门合三十卷。今之十轴是<name role="" type="person">大莊严寺</name>法愼私 <lb ed="X" n="0003b04"/><lb ed="R099" n="0571b07"/>记。不定文者。如六妙门。以不定意历十二禅等<note place="inline">十二禅者。 <lb ed="X" n="0003b05"/><lb ed="R099" n="0571b08"/>谓四禅。四空。四无量乃至六度等</note>。此是陈尙书令毛喜请智者出此 <lb ed="X" n="0003b06"/><lb ed="R099" n="0571b09"/>文也。圆顿文者。如今所引。辅行云。次示三文部别处 <lb ed="X" n="0003b07"/><lb ed="R099" n="0571b10"/>所。所传之法不出此三。凡欲修行为依何部。是故应 <lb ed="X" n="0003b08"/><lb ed="R099" n="0571b11"/>示部别处所。圆顿文者。即是今文。章安自说所记也。 <lb ed="X" n="0003b09"/><lb ed="R099" n="0571b12"/><name role="" type="person">玉泉寺</name>在荆州。泉色如玉因以名焉。</p> <lb ed="X" n="0003b10"/><lb ed="R099" n="0571b13"/><p xml:id="pX56p0003b1001">三引下文为二。初总示下文皆为显实。初序中文既 <lb ed="X" n="0003b11"/><lb ed="R099" n="0571b14"/>在圆顿。自从下去正说诸文。莫不皆以三教次第思 <lb ed="X" n="0003b12"/><lb ed="R099" n="0571b15"/>议相待。显于绝待圆顿一实。是则序及正说皆正明 <lb ed="X" n="0003b13"/><lb ed="R099" n="0571b16"/>圆顿也。次别擧大车文義证成止观。明阴境十乘文 <lb ed="X" n="0003b14"/><lb ed="R099" n="0571b17"/>毕乃引法花大车以譬十法。故云大车文中也。以思 <lb ed="X" n="0003b15"/><lb ed="R099" n="0571b18"/>议相待等而为仆从者。止观云。对治助道廣摄诸法 <lb ed="X" n="0003b16"/><lb ed="R099" n="0572a01"/><note place="inline">摄法如下引之</note>。名又多仆从而侍卫之。文句云。譬方便波罗 <lb ed="X" n="0003b17"/><lb ed="R099" n="0572a02"/>蜜能屈曲随人给侍。使令众魔外道二乘小行皆随 <lb ed="X" n="0003b18"/><lb ed="R099" n="0572a03"/>方便智用。故净名云。皆吾侍也。实相妙理以为车体 <lb ed="X" n="0003b19"/><lb ed="R099" n="0572a04"/>者。止观云。观念念心无非法性实相。是名等一大车。 <lb ed="X" n="0003b20"/><lb ed="R099" n="0572a05"/>彻三谛源。名之为高。收十法界。名之为廣。无漏妙观 <lb ed="X" n="0003b21"/><lb ed="R099" n="0572a06"/>以为白牛者。止观云。四念处慧破除八倒之黑。名驾 <lb ed="X" n="0003b22"/><lb ed="R099" n="0572a07"/>以白牛。文句云。譬无漏般若能导谛缘度一切万行 <lb ed="X" n="0003b23"/><lb ed="R099" n="0572a08"/>到萨婆若。白是色本。即与本净无漏相应。自馀诸法 <lb ed="X" n="0003b24"/><lb ed="R099" n="0572a09"/>皆莊严具者。止观云。无量道品名众宝莊挍。文句云。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0003c" n="0003c"/> <lb ed="X" n="0003c01"/><lb ed="R099" n="0572a10"/>譬万行修饰也。周迊栏楯等。今不具引。故文句中章 <lb ed="X" n="0003c02"/><lb ed="R099" n="0572a11"/>安私谓云。诸法实相正是车体。一切众宝莊挍。皆莊 <lb ed="X" n="0003c03"/><lb ed="R099" n="0572a12"/>严具耳。又文句先分科云。叙车体中。先叙高廣。次明 <lb ed="X" n="0003c04"/><lb ed="R099" n="0572a13"/>白牛。後明傧从。文句记云。准对三德。应车体中分正 <lb ed="X" n="0003c05"/><lb ed="R099" n="0572a14"/>及缘。对牛为了。此则義当修二性一。一复具三。高廣 <lb ed="X" n="0003c06"/><lb ed="R099" n="0572a15"/>不二。又辅行云。理性车体。具度资成。白牛观照。又云。 <lb ed="X" n="0003c07"/><lb ed="R099" n="0572a16"/>其车高廣不思议境也<note place="inline">车体</note>。幰盖慈悲。宝绳绞络即发 <lb ed="X" n="0003c08"/><lb ed="R099" n="0572a17"/>心也。安置丹枕。枕有内外。若车内枕。休息众行。即安 <lb ed="X" n="0003c09"/><lb ed="R099" n="0572a18"/>心也。若车外枕。或动或静。动静只是通塞義也<note place="inline">具度</note>。破 <lb ed="X" n="0003c10"/><lb ed="R099" n="0572b01"/>塞存通。即塞而通。其疾如风。即破无明是破遍義也。 <lb ed="X" n="0003c11"/><lb ed="R099" n="0572b02"/>始自白牛终至平正。道品義也<note place="inline">白牛</note>。又多仆从。即正助 <lb ed="X" n="0003c12"/><lb ed="R099" n="0572b03"/>也<note place="inline">仆从</note>。遊于四方。即次位也。安忍離著在次位之初。安 <lb ed="X" n="0003c13"/><lb ed="R099" n="0572b04"/>忍只是忍于五品违顺二境。令入六根離爱。只是離 <lb ed="X" n="0003c14"/><lb ed="R099" n="0572b05"/>六根中相似法爱。又次位者。只是行之所阶。恐行者 <lb ed="X" n="0003c15"/><lb ed="R099" n="0572b06"/>生滥。故于次位中别出五品六根淸净劝励行者。令 <lb ed="X" n="0003c16"/><lb ed="R099" n="0572b07"/>離障離爱。故知前七正明车体及以具度<note place="inline">亦兼白牛</note>。後三 <lb ed="X" n="0003c17"/><lb ed="R099" n="0572b08"/>只是乘之所涉。若无所涉。运義不成。是故十法通名 <lb ed="X" n="0003c18"/><lb ed="R099" n="0572b09"/>大乘也。</p> <lb ed="X" n="0003c19"/><lb ed="R099" n="0572b10"/><p xml:id="pX56p0003c1901">三故知下。结示部别。如上擧例。故知此部于三种止 <lb ed="X" n="0003c20"/><lb ed="R099" n="0572b11"/>观中别在圆顿<persName>佛</persName>乘妙行。此外更无顿顿之他趣也。 <lb ed="X" n="0003c21"/><lb ed="R099" n="0572b12"/>趣谓旨趣。更无别立顿顿旨趣故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0003c22"/><lb ed="R099" n="0572b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第二所依正教例</cb:mulu><head>〇第二所依正教例</head> <lb ed="X" n="0003c23"/><lb ed="R099" n="0572b14"/><p xml:id="pX56p0003c2301">文为二。初牒名。次释義。文为二。初明所依正教通乎 <lb ed="X" n="0003c24"/><lb ed="R099" n="0572b15"/>一代。散者。分也布也遍也。该者。备也兼也。代者。年也 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0004a" n="0004a"/> <lb ed="X" n="0004a01"/><lb ed="R099" n="0572b16"/>更也。虽義立三十年为一代。今但取代更之。说即释 <lb ed="X" n="0004a02"/><lb ed="R099" n="0572b17"/>迦五十年中说法自为一代。异于过未诸<persName>佛</persName>故也。谓 <lb ed="X" n="0004a03"/><lb ed="R099" n="0572b18"/>今止观一部遍散分佈廣引诸文。备该释迦五十年 <lb ed="X" n="0004a04"/><lb ed="R099" n="0573a01"/>中一代五时之教法也。故辅行题下註云。行何所弘。 <lb ed="X" n="0004a05"/><lb ed="R099" n="0573a02"/>非众教不立。</p> <lb ed="X" n="0004a06"/><lb ed="R099" n="0573a03"/><p xml:id="pX56p0004a0601">次明文意唯在法花･涅槃。文为二。初总明。虽则散引 <lb ed="X" n="0004a07"/><lb ed="R099" n="0573a04"/>该乎一代。然而文体纲格正意唯归二经。一依法花。 <lb ed="X" n="0004a08"/><lb ed="R099" n="0573a05"/>本迹二门开显实相。故释籤云。本迹二门皆归实相 <lb ed="X" n="0004a09"/><lb ed="R099" n="0573a06"/><note place="inline">本地长寿且置未论</note>。二依涅槃。重扶戒律助显常住。以此法花･ <lb ed="X" n="0004a10"/><lb ed="R099" n="0573a07"/>涅槃二经判味同时咸皆开显。无非醍醐一味故也。 <lb ed="X" n="0004a11"/><lb ed="R099" n="0573a08"/>故法花云大王之膳。涅槃云醍醐之味。法花开三教 <lb ed="X" n="0004a12"/><lb ed="R099" n="0573a09"/>之权显一乘之实。名大王膳。涅槃点劣浅之三修是 <lb ed="X" n="0004a13"/><lb ed="R099" n="0573a10"/>勝常乐我。名醍醐味。王膳醍醐味无差别。显实勝修 <lb ed="X" n="0004a14"/><lb ed="R099" n="0573a11"/>时无侧影。所以二经时味元同。大纲虽尔。细辨不然。 <lb ed="X" n="0004a15"/><lb ed="R099" n="0573a12"/>文句记云。判味同时而部有异。约理名别咸归常住。 <lb ed="X" n="0004a16"/><lb ed="R099" n="0573a13"/>约機彼称捃拾。约法彼存三权。论意彼带律仪。语证 <lb ed="X" n="0004a17"/><lb ed="R099" n="0573a14"/>彼兼小果。受益彼无廣记。说时长短永殊。谈常过未 <lb ed="X" n="0004a18"/><lb ed="R099" n="0573a15"/>不同。论譬大阵残黨。现瑞表彰各别。破执难易不同。 <lb ed="X" n="0004a19"/><lb ed="R099" n="0573a16"/>领解近远迹乖。述成被根不等。用治生死不同。付嘱 <lb ed="X" n="0004a20"/><lb ed="R099" n="0573a17"/>有下有此。得兹十六馀略可知。失斯同异讲授殊难。 <lb ed="X" n="0004a21"/><lb ed="R099" n="0573a18"/>岂唯二经馀亦不易。具如大部補注之中註解此之 <lb ed="X" n="0004a22"/><lb ed="R099" n="0573b01"/>十六同异。学者知之。</p> <lb ed="X" n="0004a23"/><lb ed="R099" n="0573b02"/><p xml:id="pX56p0004a2301">次所以下。别示。文为二。初明始末皆依法花而为正 <lb ed="X" n="0004a24"/><lb ed="R099" n="0573b03"/>行。文为五。初擧名体偏圆。依法花名体。文为二。初明 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0004b" n="0004b"/> <lb ed="X" n="0004b01"/><lb ed="R099" n="0573b04"/>依法喩之名。上文谓之一依法花本迹显实。其義如 <lb ed="X" n="0004b02"/><lb ed="R099" n="0573b05"/>何。故兹乃示其所以也。故止观十章中第二释止观 <lb ed="X" n="0004b03"/><lb ed="R099" n="0573b06"/>名分为四科。一相待。二绝待。三会异。四通三德。故云 <lb ed="X" n="0004b04"/><lb ed="R099" n="0573b07"/>释名论待论绝也。此即止观之行用于法花别题之 <lb ed="X" n="0004b05"/><lb ed="R099" n="0573b08"/>中。待绝二妙之法也。辅行云。判今法花唯具二妙。所 <lb ed="X" n="0004b06"/><lb ed="R099" n="0573b09"/>谓待绝。所言待者。唯有待粗成妙。更无待妙成粗。若 <lb ed="X" n="0004b07"/><lb ed="R099" n="0573b10"/>以迹望本亦可互形。若以部望部一向唯妙。今约法 <lb ed="X" n="0004b08"/><lb ed="R099" n="0573b11"/>华迹理复置互形。所以玄文待绝俱称为妙。故以部 <lb ed="X" n="0004b09"/><lb ed="R099" n="0573b12"/>教相望复有横竖。望前四时名为竖待。圆望三教名 <lb ed="X" n="0004b10"/><lb ed="R099" n="0573b13"/>为横待。此文既依法花经意。而释名等大槪准彼。相 <lb ed="X" n="0004b11"/><lb ed="R099" n="0573b14"/>待是粗。義当待粗论妙。绝待是妙。義当开粗论妙。此 <lb ed="X" n="0004b12"/><lb ed="R099" n="0573b15"/>二亦名废粗开粗。故法花中唯论二妙。更无非待非 <lb ed="X" n="0004b13"/><lb ed="R099" n="0573b16"/>绝之名。彼为判教。故待之与绝同称为妙。今此相待 <lb ed="X" n="0004b14"/><lb ed="R099" n="0573b17"/>则判为粗。唯明绝观。无部可待。则无竖待。无教可望。 <lb ed="X" n="0004b15"/><lb ed="R099" n="0573b18"/>名无横待。故唯一绝以为能诠。虽立相待以显绝待。 <lb ed="X" n="0004b16"/><lb ed="R099" n="0574a01"/>尙无于绝何待之有。为诠三德故假名绝。借相待名 <lb ed="X" n="0004b17"/><lb ed="R099" n="0574a02"/>判为思议。故唯绝待方称为妙。所以思议境後<persName>佛</persName>界 <lb ed="X" n="0004b18"/><lb ed="R099" n="0574a03"/>虽妙。居九界末通名为粗。故幷判云非今所用。次与 <lb ed="X" n="0004b19"/><lb ed="R099" n="0574a04"/>不次意亦如是。故次第意但云衍门。用通用别但云 <lb ed="X" n="0004b20"/><lb ed="R099" n="0574a05"/>似通似别。虽云不用。正约思议明不思议。开于所待 <lb ed="X" n="0004b21"/><lb ed="R099" n="0574a06"/>以成能绝。即是今文妙观意也。释名下去诸意皆然。 <lb ed="X" n="0004b22"/><lb ed="R099" n="0574a07"/>所以释名论待论绝。体相唯论次与不次。摄法六義。 <lb ed="X" n="0004b23"/><lb ed="R099" n="0574a08"/>偏圆五门。亦复如是。虽无部会可以对论。还借教味 <lb ed="X" n="0004b24"/><lb ed="R099" n="0574a09"/>以显圆妙。境境十观只应唯妙。尙寄横竖显非横竖。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0004c" n="0004c"/> <lb ed="X" n="0004c01"/><lb ed="R099" n="0574a10"/>故知一部之文。共成圆乘开权妙观。岂指一句别谓 <lb ed="X" n="0004c02"/><lb ed="R099" n="0574a11"/>高深。若其然者何殊体踏<note place="inline">云云</note>。言乃至偏圆文中者。 <lb ed="X" n="0004c03"/><lb ed="R099" n="0574a12"/>略于体相摄法也。偏圆一科自分为五。一大小。二半 <lb ed="X" n="0004c04"/><lb ed="R099" n="0574a13"/>满。三偏圆。四渐顿。五权实。于权实中乃云。权是权谋 <lb ed="X" n="0004c05"/><lb ed="R099" n="0574a14"/>暂用还废。实是实录究竟旨归。立权略为三意。一为 <lb ed="X" n="0004c06"/><lb ed="R099" n="0574a15"/>实施权。二开权显实。三废权显实。如法花中莲花三 <lb ed="X" n="0004c07"/><lb ed="R099" n="0574a16"/>譬。诸<persName>佛</persName>即一大事出世。元为圆顿一实止观而施三 <lb ed="X" n="0004c08"/><lb ed="R099" n="0574a17"/>权止观。权非本意意亦不在权外。只开三权止观而 <lb ed="X" n="0004c09"/><lb ed="R099" n="0574a18"/>显圆顿一实止观。为实施权。实今<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c0901" n="0004c0901"/><anchor xml:id="beg0004c0901" n="0004c0901"/>已<anchor xml:id="end0004c0901"/>立。开权显实。权 <lb ed="X" n="0004c10"/><lb ed="R099" n="0574b01"/>即是<anchor xml:id="nkr_note_add_0004c1001" n="0004c1001"/><anchor xml:id="beg0004c1001" n="0004c1001"/>实<anchor xml:id="end0004c1001"/>。无权可论。是故废权显实。权废实存。暂用释 <lb ed="X" n="0004c11"/><lb ed="R099" n="0574b02"/>名。其義为允。故云具引莲花三喩释名也。辅行云。暂 <lb ed="X" n="0004c12"/><lb ed="R099" n="0574b03"/>用法花释名之文来此以释权实之名。问。莲花三喩 <lb ed="X" n="0004c13"/><lb ed="R099" n="0574b04"/>喩于施开。废等三法为是同体为是异体。若云异体。 <lb ed="X" n="0004c14"/><lb ed="R099" n="0574b05"/>何故不以粗华为喩。而言非同体方便无以施开邪。 <lb ed="X" n="0004c15"/><lb ed="R099" n="0574b06"/>若云同体。何故乃云为莲故华。华掩于实。及开粗显 <lb ed="X" n="0004c16"/><lb ed="R099" n="0574b07"/>妙邪。答。若乃不晓<persName>如来</persName>权巧及以機情。则于诸文任 <lb ed="X" n="0004c17"/><lb ed="R099" n="0574b08"/>运壅滞。将何以显一家大旨。今约<persName>如来</persName>权巧明之。则 <lb ed="X" n="0004c18"/><lb ed="R099" n="0574b09"/>是莲花喩于妙法。故施开等无非同体。复约众生機 <lb ed="X" n="0004c19"/><lb ed="R099" n="0574b10"/>情辨之。则于<persName>如来</persName>为实施权。是华掩于实。花开莲现。 <lb ed="X" n="0004c20"/><lb ed="R099" n="0574b11"/>是开粗显妙。是则异体乃约众生機情强覆。若于如 <lb ed="X" n="0004c21"/><lb ed="R099" n="0574b12"/>来方便本一。何曾异实。所以为莲故华。是即实之权。 <lb ed="X" n="0004c22"/><lb ed="R099" n="0574b13"/>花开莲现。是即权之实。故昔施今开。于<persName>佛</persName>无非体内。 <lb ed="X" n="0004c23"/><lb ed="R099" n="0574b14"/>由是乃云同体方便施开等也。但昔機情覆悕慕近 <lb ed="X" n="0004c24"/><lb ed="R099" n="0574b15"/>果判为体外。故说施权名为异体。然機熟须开。开彼 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0005a" n="0005a"/> <lb ed="X" n="0005a01"/><lb ed="R099" n="0574b16"/>能覆祐彼近谓名之为开。开何所开。即彼能覆。所以 <lb ed="X" n="0005a02"/><lb ed="R099" n="0574b17"/>谓之开粗显妙。粗既开显名之为妙。故说开显亦名 <lb ed="X" n="0005a03"/><lb ed="R099" n="0574b18"/>同体。施权乃是异体之義。约機虽尔于<persName>佛</persName>不然。所以 <lb ed="X" n="0005a04"/><lb ed="R099" n="0575a01"/>施开唯一同体。轮王解髻喩意可识。故<persName>佛</persName>轮王见诸 <lb ed="X" n="0005a05"/><lb ed="R099" n="0575a02"/>大士。应破大惑获大智勋。乃于真宝法界之顶开解 <lb ed="X" n="0005a06"/><lb ed="R099" n="0575a03"/>同体善巧权髻。赐予实相明珠记莂。若得斯旨诸文 <lb ed="X" n="0005a07"/><lb ed="R099" n="0575a04"/>可知。他不见之。妄生建立。诚堪悲矣。</p> <lb ed="X" n="0005a08"/><lb ed="R099" n="0575a05"/><p xml:id="pX56p0005a0801">显体下。次明用实相之体。此即止观十章之中第三 <lb ed="X" n="0005a09"/><lb ed="R099" n="0575a06"/>体相一章。故云显体也。彼体相文自分四科。一教相。 <lb ed="X" n="0005a10"/><lb ed="R099" n="0575a07"/>二眼智。三境界。四得失。次明用章意。云法花疏用四 <lb ed="X" n="0005a11"/><lb ed="R099" n="0575a08"/>一明实。今以四科显体可以相类。辅行云。前释名中 <lb ed="X" n="0005a12"/><lb ed="R099" n="0575a09"/>既用玄文待绝二妙。故今显体还用疏中四一显实。 <lb ed="X" n="0005a13"/><lb ed="R099" n="0575a10"/>实不异彼。是故用之。此四一名本出光宅<note place="inline">法花文句云。旧云四 <lb ed="X" n="0005a14"/><lb ed="R099" n="0575a11"/>一谓果一人一教一因一</note>。今家和旧亦作四一。数同名异。不全同 <lb ed="X" n="0005a15"/><lb ed="R099" n="0575a12"/>旧。旧云果一。今云理一。若无理印则同魔说。旧云因 <lb ed="X" n="0005a16"/><lb ed="R099" n="0575a13"/>一今云行一。同语则单。行通因果。人教二一与旧不 <lb ed="X" n="0005a17"/><lb ed="R099" n="0575a14"/>殊。玄文复以十妙而为十一。今且依四以对四章。是 <lb ed="X" n="0005a18"/><lb ed="R099" n="0575a15"/>故经云。为令众生开<persName>佛</persName>知见。取所知见而为理一。但 <lb ed="X" n="0005a19"/><lb ed="R099" n="0575a16"/>教菩萨即是人一。常为一事即是行一。为众生说即 <lb ed="X" n="0005a20"/><lb ed="R099" n="0575a17"/>是教一。疏释理一约能知见。又为四释。谓四智四门 <lb ed="X" n="0005a21"/><lb ed="R099" n="0575a18"/>四位观心。能所相对四章義足。智是眼智。门是教相。 <lb ed="X" n="0005a22"/><lb ed="R099" n="0575b01"/>观心只是禀教证智。次位只是眼智所阶以契于理 <lb ed="X" n="0005a23"/><lb ed="R099" n="0575b02"/><note place="inline">云云</note>。今云具用光宅四一者。此有二意。一者为对上 <lb ed="X" n="0005a24"/><lb ed="R099" n="0575b03"/>文莲花三喩。故今乃云光宅四一。二者四一之言本 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0005b" n="0005b"/> <lb ed="X" n="0005b01"/><lb ed="R099" n="0575b04"/>出光宅。今且从旧为语。故云光宅四一耳。其实今家 <lb ed="X" n="0005b02"/><lb ed="R099" n="0575b05"/>所明四一与旧稍异也。须知人既禀教修行以契于 <lb ed="X" n="0005b03"/><lb ed="R099" n="0575b06"/>理。是故理一即是实相。今云四一者通擧能所耳。其 <lb ed="X" n="0005b04"/><lb ed="R099" n="0575b07"/>实但取所知见理为理一也。为行正体者。即前文云。 <lb ed="X" n="0005b05"/><lb ed="R099" n="0575b08"/>实相妙理以为车体也。此体高廣众宝莊挍则异邪 <lb ed="X" n="0005b06"/><lb ed="R099" n="0575b09"/>空。故云正体耳。故与前文正行大体不可一槪也。</p> <lb ed="X" n="0005b07"/><lb ed="R099" n="0575b10"/><p xml:id="pX56p0005b0701">况诸境下。次擧正观果报。依法花大车文为二。初明 <lb ed="X" n="0005b08"/><lb ed="R099" n="0575b11"/>诸境十乘正观。以大车为喩。又为二。初正明阴等诸 <lb ed="X" n="0005b09"/><lb ed="R099" n="0575b12"/>境皆明十乘。乘乘皆以大车为喩。廣如止观。今不烦 <lb ed="X" n="0005b10"/><lb ed="R099" n="0575b13"/>录。略如上文引阴境中十乘大车。自下九境準例可 <lb ed="X" n="0005b11"/><lb ed="R099" n="0575b14"/>识。何须具引邪。故生起下。次引证生起。文末者。止观 <lb ed="X" n="0005b12"/><lb ed="R099" n="0575b15"/>明观阴境十乘自分为二。初法。次喩<note place="inline">即大车也</note>。初法为六。 <lb ed="X" n="0005b13"/><lb ed="R099" n="0575b16"/>初列十法。次生起。三擧喩。四称歎。五廣解。六总结。今 <lb ed="X" n="0005b14"/><lb ed="R099" n="0575b17"/>此即是第四称歎。故是第二生起文末。以隔第三擧 <lb ed="X" n="0005b15"/><lb ed="R099" n="0575b18"/>譬之文故云末耳。言生起者。止观云。既自达妙境即 <lb ed="X" n="0005b16"/><lb ed="R099" n="0576a01"/>起誓悲他。次作行塡愿。愿行既巧破无不遍。遍破之 <lb ed="X" n="0005b17"/><lb ed="R099" n="0576a02"/>中精识通塞令道品进行。又用助开道。道中之位<anchor xml:id="nkr_note_add_0005b1701" n="0005b1701"/><anchor xml:id="beg0005b1701" n="0005b1701"/>己<anchor xml:id="end0005b1701"/> <lb ed="X" n="0005b18"/><lb ed="R099" n="0576a03"/>他皆识安忍内外荣辱。莫著中道法爱。故得疾入菩 <lb ed="X" n="0005b19"/><lb ed="R099" n="0576a04"/>萨位。第三擧譬者。譬如毘首羯磨。造得勝堂不疏不 <lb ed="X" n="0005b20"/><lb ed="R099" n="0576a05"/>密<note place="inline">云云</note>。总称歎者。通歎十乘也。辅行云。十法既是法 <lb ed="X" n="0005b21"/><lb ed="R099" n="0576a06"/>华所乘。是故还用法花文歎。若约迹说。即指大通智 <lb ed="X" n="0005b22"/><lb ed="R099" n="0576a07"/>勝<persName>佛</persName>时以为积劫。寂灭道场以为妙悟。若约本门。指 <lb ed="X" n="0005b23"/><lb ed="R099" n="0576a08"/>我本行菩萨道时以为积劫。本成<persName>佛</persName>时以为妙悟。本 <lb ed="X" n="0005b24"/><lb ed="R099" n="0576a09"/>迹二门只是永悟此之十法。身子等者。寂场欲说物 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0005c" n="0005c"/> <lb ed="X" n="0005c01"/><lb ed="R099" n="0576a10"/>機未宜。恐其堕苦更施方便。四十馀年种种调熟。至 <lb ed="X" n="0005c02"/><lb ed="R099" n="0576a11"/>法花会初略开权。动执生疑慇勤三请。五千起去方 <lb ed="X" n="0005c03"/><lb ed="R099" n="0576a12"/>无枝葉。点示四一演五<persName>佛</persName>章。被上根人名为法说。中 <lb ed="X" n="0005c04"/><lb ed="R099" n="0576a13"/>根未解犹希譬喩。下根器劣复待因缘。<persName>佛</persName>意联绵在 <lb ed="X" n="0005c05"/><lb ed="R099" n="0576a14"/>兹十法。故十法文末皆譬大车。今文所凭意在于此。 <lb ed="X" n="0005c06"/><lb ed="R099" n="0576a15"/>惑者未见。尙指花严。唯知花严圆顿之名。而昧彼部 <lb ed="X" n="0005c07"/><lb ed="R099" n="0576a16"/>兼带之说。全失法花绝待之意。贬挫妙教独显之能。 <lb ed="X" n="0005c08"/><lb ed="R099" n="0576a17"/>验迹本二文。检五时之说。圆极不谬何须致疑。是故 <lb ed="X" n="0005c09"/><lb ed="R099" n="0576a18"/>结曰正在兹乎。</p><p xml:id="pX56p0005c0907" cb:place="inline">次是知下。结示行成剋获大果。言是 <lb ed="X" n="0005c10"/><lb ed="R099" n="0576b01"/>知者。由是而知也。常坐等四。行仪虽异。所依实相无 <lb ed="X" n="0005c11"/><lb ed="R099" n="0576b02"/>有差别。良以实相乃是所缘安乐之法。四种三昧乃 <lb ed="X" n="0005c12"/><lb ed="R099" n="0576b03"/>是能缘安乐之行。故止观云。四行为缘。观心籍缘调 <lb ed="X" n="0005c13"/><lb ed="R099" n="0576b04"/>直。故名四种三昧妙行。若成则证实相。证实相<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c1301" n="0005c1301"/><anchor xml:id="beg0005c1301" n="0005c1301"/>已<anchor xml:id="end0005c1301"/>。所 <lb ed="X" n="0005c14"/><lb ed="R099" n="0576b05"/>获依报名为大果。故文句释安乐行品题云。夫安乐 <lb ed="X" n="0005c15"/><lb ed="R099" n="0576b06"/>者即大涅槃。从果立名也。行者即涅槃道。从因得名 <lb ed="X" n="0005c16"/><lb ed="R099" n="0576b07"/>也。絓七方便粗因粗果皆非安乐行。独此妙因妙果 <lb ed="X" n="0005c17"/><lb ed="R099" n="0576b08"/>名安乐行也。所获依报名为大果者。即是第八果报 <lb ed="X" n="0005c18"/><lb ed="R099" n="0576b09"/>章也。夏终缺缘虽即不说。准望五略即感大果是也。 <lb ed="X" n="0005c19"/><lb ed="R099" n="0576b10"/>辅行云。言果报者在实报土。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005001" n="0005001"/>从报果为名故。实报无 <lb ed="X" n="0005c20"/><lb ed="R099" n="0576b11"/>障碍土。必出方便有馀之外。即是初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2001" n="0005c2001"/><anchor xml:id="beg0005c2001" n="0005c2001"/>已<anchor xml:id="end0005c2001"/>上法身所 <lb ed="X" n="0005c21"/><lb ed="R099" n="0576b12"/>居。尙非初住生身得忍菩萨所居。岂是住前生身及 <lb ed="X" n="0005c22"/><lb ed="R099" n="0576b13"/>七方便人所居邪。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0005c2201" n="0005c2201"/><anchor xml:id="beg0005c2201" n="0005c2201"/>已<anchor xml:id="end0005c2201"/>上法身为正报。实报土为 <lb ed="X" n="0005c23"/><lb ed="R099" n="0576b14"/>依报。故云所获依报也。</p> <lb ed="X" n="0005c24"/><lb ed="R099" n="0576b15"/><p xml:id="pX56p0005c2401">三擧起教不出令他开示悟入。大章起教即是五略 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0006a" n="0006a"/> <lb ed="X" n="0006a01"/><lb ed="R099" n="0576b16"/>裂大网耳。辅行云。对扬利物名为起教。令他除疑名 <lb ed="X" n="0006a02"/><lb ed="R099" n="0576b17"/>为裂网。起教本为除他疑网是故同也。故止观裂网 <lb ed="X" n="0006a03"/><lb ed="R099" n="0576b18"/>文云。若欲外益众生逗機设教者。随人堪任称彼而 <lb ed="X" n="0006a04"/><lb ed="R099" n="0577a01"/>说。乃至成<persName>佛</persName>化物之时。或为法王。说渐顿法。乃至或 <lb ed="X" n="0006a05"/><lb ed="R099" n="0577a02"/>为十法界像对扬发起<note place="inline">云云</note>。辅行释化他不思议境 <lb ed="X" n="0006a06"/><lb ed="R099" n="0577a03"/>云。然此为他。与後起教其義不同。彼唯实报八相被 <lb ed="X" n="0006a07"/><lb ed="R099" n="0577a04"/>物。发起权实施开废等<note place="inline">云云</note>。既云外益众生。发起权 <lb ed="X" n="0006a08"/><lb ed="R099" n="0577a05"/>实施开废等。当知只是为令众生开示悟入<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0006a09"/><lb ed="R099" n="0577a06"/>见。若约位说。则以十住･十行･十向･十地次第对于开 <lb ed="X" n="0006a10"/><lb ed="R099" n="0577a07"/>示悟入。文句云。为令众生开示悟入<persName>佛</persName>之知见。不论 <lb ed="X" n="0006a11"/><lb ed="R099" n="0577a08"/><persName>佛</persName>果自知自见。若偏语<persName>佛</persName>果即失众生。若语众生则 <lb ed="X" n="0006a12"/><lb ed="R099" n="0577a09"/>无<persName>佛</persName>知见。故不可偏取。前三教行人虽是众生。未有 <lb ed="X" n="0006a13"/><lb ed="R099" n="0577a10"/><persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智故。不能知见实相。圆教四位亦是众生。又 <lb ed="X" n="0006a14"/><lb ed="R099" n="0577a11"/>分得<persName>佛</persName>眼<persName>佛</persName>智。则众生義成。知见義亦成<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0006a15"/><lb ed="R099" n="0577a12"/><p xml:id="pX56p0006a1501">四擧旨归不出三法秘藏。大章旨归即是五略归大 <lb ed="X" n="0006a16"/><lb ed="R099" n="0577a13"/>处也。言旨归者。文旨所趣也。旨者自向三德也。归者 <lb ed="X" n="0006a17"/><lb ed="R099" n="0577a14"/>引他同入三德也。又自入名归。令他入名旨。言三轨 <lb ed="X" n="0006a18"/><lb ed="R099" n="0577a15"/>者。真性･观照･资成。此三只是一大乘法耳。经云。十方 <lb ed="X" n="0006a19"/><lb ed="R099" n="0577a16"/>谛求更无馀乘。唯一<persName>佛</persName>乘。一<persName>佛</persName>乘者即具三轨。三一 <lb ed="X" n="0006a20"/><lb ed="R099" n="0577a17"/>圆融不可思议。名之为妙。妙即是法。法即是妙。故云 <lb ed="X" n="0006a21"/><lb ed="R099" n="0577a18"/>妙法也。轨名轨笵。还是三法可轨笵耳。斯乃妙位所 <lb ed="X" n="0006a22"/><lb ed="R099" n="0577b01"/>住之法也。故妙经方便品云。当知是妙法。诸<persName>佛</persName>之秘 <lb ed="X" n="0006a23"/><lb ed="R099" n="0577b02"/>要。又神力品云。<persName>如来</persName>一切秘要之藏。故知妙法即是 <lb ed="X" n="0006a24"/><lb ed="R099" n="0577b03"/>秘要之藏也。释籤云。具含三千。通摄三德。故名为藏。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0006b" n="0006b"/> <lb ed="X" n="0006b01"/><lb ed="R099" n="0577b04"/>尔前非器不授斯要。又涅槃经哀歎品云。云何名为 <lb ed="X" n="0006b02"/><lb ed="R099" n="0577b05"/>秘密之藏。犹如伊字三点。若幷则不成伊。纵亦不成。 <lb ed="X" n="0006b03"/><lb ed="R099" n="0577b06"/>如<name role="" type="person">摩醯首罗</name>面上三目乃得成伊。三点若别亦不成 <lb ed="X" n="0006b04"/><lb ed="R099" n="0577b07"/>伊。我亦如是。解脱之法亦非涅槃。<persName>如来</persName>之身亦非涅 <lb ed="X" n="0006b05"/><lb ed="R099" n="0577b08"/>槃。摩诃般若亦非涅槃。三法各异亦非涅槃。我今安 <lb ed="X" n="0006b06"/><lb ed="R099" n="0577b09"/>住如是三法。为众生故名入涅槃。如世伊字。章安释 <lb ed="X" n="0006b07"/><lb ed="R099" n="0577b10"/>云。若约昔教隐故名秘。覆故名藏。谓无常等覆于常 <lb ed="X" n="0006b08"/><lb ed="R099" n="0577b11"/>等。令常等隐。名秘密藏。今经开敝如月处空淸净显 <lb ed="X" n="0006b09"/><lb ed="R099" n="0577b12"/>露。不如昔教。但以正法微妙不可思议。绝名離相。众 <lb ed="X" n="0006b10"/><lb ed="R099" n="0577b13"/>生不解。名为秘密。法界包含摄一切法。用不可尽。名 <lb ed="X" n="0006b11"/><lb ed="R099" n="0577b14"/>之为藏。今释秘密藏文为三。一譬三点。二譬三目。三 <lb ed="X" n="0006b12"/><lb ed="R099" n="0577b15"/>合以三德。此之三文。一往而言是从事入理。三点是 <lb ed="X" n="0006b13"/><lb ed="R099" n="0577b16"/>文字。此约言教。三目是天眼。此约修行。三德是<persName>佛</persName>师。 <lb ed="X" n="0006b14"/><lb ed="R099" n="0577b17"/>此即约理。又是<persName>佛</persName>印印于教行。凡有言说与此相应。 <lb ed="X" n="0006b15"/><lb ed="R099" n="0577b18"/>即秘密教。修习相应是秘密行。证得相应是秘密理。 <lb ed="X" n="0006b16"/><lb ed="R099" n="0578a01"/>故约三释称教行理。初三点中言伊字者。外国有新 <lb ed="X" n="0006b17"/><lb ed="R099" n="0578a02"/>旧两伊。旧伊横竖断绝相離。借此况彼。横如烈火。竖 <lb ed="X" n="0006b18"/><lb ed="R099" n="0578a03"/>如点水。各不相续不横不同。烈火不竖。不同点水。应 <lb ed="X" n="0006b19"/><lb ed="R099" n="0578a04"/>如此方草下字相。细画相连是新伊相。旧伊可譬。昔 <lb ed="X" n="0006b20"/><lb ed="R099" n="0578a05"/>教三德。法身本有。般若修成。入无馀<anchor xml:id="nkr_note_add_0006b2001" n="0006b2001"/><anchor xml:id="beg0006b2001" n="0006b2001"/>已<anchor xml:id="end0006b2001"/>方是解脱。无 <lb ed="X" n="0006b21"/><lb ed="R099" n="0578a06"/>复身智。如竖点水纵而相離。又约身约智分得有馀 <lb ed="X" n="0006b22"/><lb ed="R099" n="0578a07"/>解脱。横一时有三法各异。如横烈火各不相关。新伊 <lb ed="X" n="0006b23"/><lb ed="R099" n="0578a08"/>字者。譬今教三德。法身即照亦即自在。名一为三。三 <lb ed="X" n="0006b24"/><lb ed="R099" n="0578a09"/>无别体。故不是横。非前非後故是非纵。一即三如大 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0006c" n="0006c"/> <lb ed="X" n="0006c01"/><lb ed="R099" n="0578a10"/>点。三即一如细画。而三而一而一而三。不可一三说。 <lb ed="X" n="0006c02"/><lb ed="R099" n="0578a11"/>不可一三思。故名不可思议。不可思议者即非三非 <lb ed="X" n="0006c03"/><lb ed="R099" n="0578a12"/>一。名秘密藏。如世伊字<note place="inline">云云</note>。次约三目释者。摩醯首 <lb ed="X" n="0006c04"/><lb ed="R099" n="0578a13"/>罗居色界顶。统领大千。一面三目三目一面。不可单 <lb ed="X" n="0006c05"/><lb ed="R099" n="0578a14"/>言。一三纵横若幷若别。能严天颜作世界主。彻照三 <lb ed="X" n="0006c06"/><lb ed="R099" n="0578a15"/>千。若不纵横。严主照世一切皆成。三德亦尔。纵横幷 <lb ed="X" n="0006c07"/><lb ed="R099" n="0578a16"/>别秘藏不成。不纵不横秘藏乃成。次约三德释秘密 <lb ed="X" n="0006c08"/><lb ed="R099" n="0578a17"/>藏者。果地众德但言三者。盖擧略兼诸。法身之身非 <lb ed="X" n="0006c09"/><lb ed="R099" n="0578a18"/>色非无色。非色故不可以形相见。非无色故不可以 <lb ed="X" n="0006c10"/><lb ed="R099" n="0578b01"/>心想知。虽非色而色充满十方。虽非非色亦可寻求。 <lb ed="X" n="0006c11"/><lb ed="R099" n="0578b02"/>即法身德。般若德者。非知。非字。亦非不知非不字<note place="inline">云 <lb ed="X" n="0006c12"/><lb ed="R099" n="0578b03"/>云</note>。解脱德者。非缚。非脱。非缚而缚。非脱而脱<note place="inline">云云</note>。我 <lb ed="X" n="0006c13"/><lb ed="R099" n="0578b04"/>今安住下。结成秘密藏也。安住三法。此结三德入大 <lb ed="X" n="0006c14"/><lb ed="R099" n="0578b05"/>涅槃。结秘密藏如世伊字。是结三点。文略不结天･目。 <lb ed="X" n="0006c15"/><lb ed="R099" n="0578b06"/>然<persName>佛</persName>常安住三法。而言我今者。盖随缘宜。故云为众 <lb ed="X" n="0006c16"/><lb ed="R099" n="0578b07"/>生故名入涅槃也。辅行云。三轨妙故故云妙法。花严 <lb ed="X" n="0006c17"/><lb ed="R099" n="0578b08"/>法界。净名解脱。不共般若。与夫涅槃三德秘藏。一体 <lb ed="X" n="0006c18"/><lb ed="R099" n="0578b09"/>无殊。若识此意。今文可了。十方<persName>佛</persName>法在一刹那。</p> <lb ed="X" n="0006c19"/><lb ed="R099" n="0578b10"/><p xml:id="pX56p0006c1901">五所以下。总结。始谓释名。末谓旨归。九廣既尔。五略 <lb ed="X" n="0006c20"/><lb ed="R099" n="0578b11"/>准知。行通因果。前七为因。第八为果。果满教他。他機 <lb ed="X" n="0006c21"/><lb ed="R099" n="0578b12"/>我应。自他同归灭理真性。济行之教有宗。显教之行 <lb ed="X" n="0006c22"/><lb ed="R099" n="0578b13"/>符理。是故十章皆是法花之妙行也。</p> <lb ed="X" n="0006c23"/><lb ed="R099" n="0578b14"/><p xml:id="pX56p0006c2301">次明一部全用涅槃而为扶助。文为三。初明末代须 <lb ed="X" n="0006c24"/><lb ed="R099" n="0578b15"/>用扶助。扶者持也。助者佐也。<persName>佛</persName>说涅槃自有二意。一 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0007a" n="0007a"/> <lb ed="X" n="0007a01"/><lb ed="R099" n="0578b16"/>为未熟者更说四教具谈<persName>佛</persName>性。令具真常入大涅槃。 <lb ed="X" n="0007a02"/><lb ed="R099" n="0578b17"/>故名捃拾教。二为末代钝根于<persName>佛</persName>法中起断灭见。夭 <lb ed="X" n="0007a03"/><lb ed="R099" n="0578b18"/>伤慧命。亡失法身。设三种权扶一圆实。故名扶律谈 <lb ed="X" n="0007a04"/><lb ed="R099" n="0579a01"/>常教。今此即是第二意也。故妙玄云。涅槃为末代凡 <lb ed="X" n="0007a05"/><lb ed="R099" n="0579a02"/>夫见思病重。定执一实。诽谤方便。虽服甘露不能即 <lb ed="X" n="0007a06"/><lb ed="R099" n="0579a03"/>事而真。伤命早夭。故扶戒定慧显大涅槃。释籤云。事 <lb ed="X" n="0007a07"/><lb ed="R099" n="0579a04"/>戒事定。前三教慧幷为扶<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007001" n="0007001"/>车之法。具如止观对治助 <lb ed="X" n="0007a08"/><lb ed="R099" n="0579a05"/>开中说。今时行者。或一向尙理。则谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0007a0801" n="0007a0801"/><anchor xml:id="beg0007a0801" n="0007a0801"/>己<anchor xml:id="end0007a0801"/>均圣及执实 <lb ed="X" n="0007a09"/><lb ed="R099" n="0579a06"/>谤权。或一向尙事。则推功高位及谤实许权。既处末 <lb ed="X" n="0007a10"/><lb ed="R099" n="0579a07"/>代不思圣旨。其谁不堕斯之二失。<persName>如来</persName>灭後名为末 <lb ed="X" n="0007a11"/><lb ed="R099" n="0579a08"/>代。不悟圆常名为根钝。既于<persName>佛</persName>法起断灭见。遂捨毘 <lb ed="X" n="0007a12"/><lb ed="R099" n="0579a09"/>尼诃弃戒律。复谓<persName>如来</persName>定入涅槃。夭伤慧命亡失法 <lb ed="X" n="0007a13"/><lb ed="R099" n="0579a10"/>身。若无三教之权。寧助一乘之实。故廣明持戒委示 <lb ed="X" n="0007a14"/><lb ed="R099" n="0579a11"/>真常。正助相须乘戒俱急。则法身严显慧命昭然。故 <lb ed="X" n="0007a15"/><lb ed="R099" n="0579a12"/>正行进趣而不倾覆者。良由助道又多仆从而侍卫 <lb ed="X" n="0007a16"/><lb ed="R099" n="0579a13"/>之故也。是则正行及以助道相添资益。方能乘此大 <lb ed="X" n="0007a17"/><lb ed="R099" n="0579a14"/>白牛车。遊于四方直至道场。乘名运载斯之谓矣。以 <lb ed="X" n="0007a18"/><lb ed="R099" n="0579a15"/>在秽土须说赎命为捃拾故。扶律说常令久住故。兼 <lb ed="X" n="0007a19"/><lb ed="R099" n="0579a16"/>权明实助发实故。带实用权显权力故。言赎命者。准 <lb ed="X" n="0007a20"/><lb ed="R099" n="0579a17"/>四念处乃是赎于藏通之命。别圆自有常住之命。故 <lb ed="X" n="0007a21"/><lb ed="R099" n="0579a18"/>非所论。故止观明对治助开中云。根利无遮。根利有 <lb ed="X" n="0007a22"/><lb ed="R099" n="0579b01"/>遮。根钝无遮。皆不须助。若根钝遮重。以根钝故不能 <lb ed="X" n="0007a23"/><lb ed="R099" n="0579b02"/>即开三解脱门。以遮重故牵破观心。为是義故应须 <lb ed="X" n="0007a24"/><lb ed="R099" n="0579b03"/>治道对破遮障。则得安稳入解脱门。然助道无量。今 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0007b" n="0007b"/> <lb ed="X" n="0007b01"/><lb ed="R099" n="0579b04"/>约六度以治六蔽。修三昧时。悭贪忽起当用檀捨。破 <lb ed="X" n="0007b02"/><lb ed="R099" n="0579b05"/>戒心起当用尸罗<note place="inline">云云</note>。所以须用助道。治者如二万 <lb ed="X" n="0007b03"/><lb ed="R099" n="0579b06"/>亿<persName>佛</persName>所繫珠中忘。大乘即不以大化。更六百劫以小 <lb ed="X" n="0007b04"/><lb ed="R099" n="0579b07"/>起之。令怖畏生死渐向父舍。故知应借小助大<note place="inline">六百劫如 <lb ed="X" n="0007b05"/><lb ed="R099" n="0579b08"/>補註中示</note>。又<persName>佛</persName>初欲大化。诸<persName>佛</persName>不印。若思方便即称善哉。 <lb ed="X" n="0007b06"/><lb ed="R099" n="0579b09"/><persName>佛</persName>有<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0601" n="0007b0601"/><anchor xml:id="beg0007b0601" n="0007b0601"/>本<anchor xml:id="end0007b0601"/>愿令众如我。岂惜大乘。事不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0007b0602" n="0007b0602"/><anchor xml:id="beg0007b0602" n="0007b0602"/>已<anchor xml:id="end0007b0602"/>。逗機对治 <lb ed="X" n="0007b07"/><lb ed="R099" n="0579b10"/>助道开门。且声闻小行尙自珍敬木叉。大士兼怀寧 <lb ed="X" n="0007b08"/><lb ed="R099" n="0579b11"/>不精持戒品。世以不持为大。则大小俱亡。信此土機 <lb ed="X" n="0007b09"/><lb ed="R099" n="0579b12"/>缘咸迷大小。具如止观最初方便持戒淸净中。事理 <lb ed="X" n="0007b10"/><lb ed="R099" n="0579b13"/>双美方堪向道。岂入道者令事亏邪。故五篇七聚菩 <lb ed="X" n="0007b11"/><lb ed="R099" n="0579b14"/>萨重轻不可微犯。方称涅槃顾命之意。何以故。出家 <lb ed="X" n="0007b12"/><lb ed="R099" n="0579b15"/>菩萨具足坚持毘尼篇聚。大乘教意一切皆然。故涅 <lb ed="X" n="0007b13"/><lb ed="R099" n="0579b16"/>槃中五篇七聚幷是出家菩萨律仪。况受食･受药禁 <lb ed="X" n="0007b14"/><lb ed="R099" n="0579b17"/>性重之由。持钵･持衣杜讥嫌之本。讥嫌性重等护无 <lb ed="X" n="0007b15"/><lb ed="R099" n="0579b18"/>偏。迹混声闻。真菩萨也。但为元期出苦判属小宗。岂 <lb ed="X" n="0007b16"/><lb ed="R099" n="0580a01"/>可背彼受持称为大道。世云。大乘不须持戒者。斯言 <lb ed="X" n="0007b17"/><lb ed="R099" n="0580a02"/>谬矣。涅槃经云。如人七宝不出外用名之为藏。其人 <lb ed="X" n="0007b18"/><lb ed="R099" n="0580a03"/>所以藏积此宝。为未来故。所谓穀贵贼来侵国。値遇 <lb ed="X" n="0007b19"/><lb ed="R099" n="0580a04"/>恶王为用赎命。财难得时乃当出用。诸<persName>佛</persName>秘藏亦复 <lb ed="X" n="0007b20"/><lb ed="R099" n="0580a05"/>如是。为未来世诸恶比丘蓄不净物。为四众说<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0007b21"/><lb ed="R099" n="0580a06"/>毕竟入于涅槃。读诵外典不教<persName>佛</persName>经。如是等恶出现 <lb ed="X" n="0007b22"/><lb ed="R099" n="0580a07"/>世时。为灭诸恶为说是经。是经若灭<persName>佛</persName>法则灭。若消 <lb ed="X" n="0007b23"/><lb ed="R099" n="0580a08"/>此文应有单复两義。所言复者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007002" n="0007002"/>诸乘及戒。若言不许 <lb ed="X" n="0007b24"/><lb ed="R099" n="0580a09"/>蓄八不净。此是戒门事门。若说<persName>如来</persName>毕竟涅槃及遮 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0007c" n="0007c"/> <lb ed="X" n="0007c01"/><lb ed="R099" n="0580a10"/>外典。此是乘门理门。以彼经<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007003" n="0007003"/><g ref="#CB17157">𫑟</g>前後诸文幷皆扶事 <lb ed="X" n="0007c02"/><lb ed="R099" n="0580a11"/>以谈常理。若末代中诸恶比丘破戒说于<persName>如来</persName>无常 <lb ed="X" n="0007c03"/><lb ed="R099" n="0580a12"/>及读诵外典。则幷无乘戒。失常住命。赖由此经扶律 <lb ed="X" n="0007c04"/><lb ed="R099" n="0580a13"/>说常。则乘戒具足。故号此经为赎常住命之重宝也。 <lb ed="X" n="0007c05"/><lb ed="R099" n="0580a14"/>所言单者唯约戒门。彼经扶律。律是赎常住命之重 <lb ed="X" n="0007c06"/><lb ed="R099" n="0580a15"/>宝也。是则法花虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0007c0601" n="0007c0601"/><anchor xml:id="beg0007c0601" n="0007c0601"/>已<anchor xml:id="end0007c0601"/>显实。而涅槃中复须施权扶其 <lb ed="X" n="0007c07"/><lb ed="R099" n="0580a16"/>戒律以护圆常。是故涅槃五支十戒事理具足。乘戒 <lb ed="X" n="0007c08"/><lb ed="R099" n="0580a17"/>无亏。正助相须。其若是也。</p> <lb ed="X" n="0007c09"/><lb ed="R099" n="0580a18"/><p xml:id="pX56p0007c0901"><persName>佛</persName>化下。次擧<persName>佛</persName>化为况。扶律谈常慧命斯永。<persName>佛</persName>化尙 <lb ed="X" n="0007c10"/><lb ed="R099" n="0580b01"/>尔今何不然。尙者。庶幾也。</p> <lb ed="X" n="0007c11"/><lb ed="R099" n="0580b02"/><p xml:id="pX56p0007c1101">三故扶下。总结同致实相之理。不迁不变名之为常。 <lb ed="X" n="0007c12"/><lb ed="R099" n="0580b03"/>故涅槃中扶律谈常以用助显。今经实相而推其功 <lb ed="X" n="0007c13"/><lb ed="R099" n="0580b04"/>能在彼涅槃矣。傍助之功既在于彼。是故正用法花 <lb ed="X" n="0007c14"/><lb ed="R099" n="0580b05"/>显实。妙行<persName>佛</persName>乘原其意趣。盖显圆实常住不变。二经 <lb ed="X" n="0007c15"/><lb ed="R099" n="0580b06"/>齐致。同一醍醐耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007c16"/><lb ed="R099" n="0580b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">第三依正消释例</cb:mulu><head>〇第三依正消释例</head><p xml:id="pX56p0007c1609" cb:place="inline">文为三。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">初牒名</cb:mulu><head>初牒名</head><p xml:id="pX56p0007c1615" cb:place="inline">分科。详者审也。 <lb ed="X" n="0007c17"/><lb ed="R099" n="0580b08"/>究者穷也。文之所以故云文義。体谓体式。亦体格也 <lb ed="X" n="0007c18"/><lb ed="R099" n="0580b09"/>势谓形势。亦气势也。又势分也。分别异同炳然可见。 <lb ed="X" n="0007c19"/><lb ed="R099" n="0580b10"/>名之为相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0007c20"/><lb ed="R099" n="0580b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">次一者下随科释義</cb:mulu><head>次一者下随科释義</head><p xml:id="pX56p0007c2009" cb:place="inline">文为二。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">初详究文義</cb:mulu><head>初详究文義</head><p xml:id="pX56p0007c2017" cb:place="inline">又为二。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">初详究文義</cb:mulu><head>初 <lb ed="X" n="0007c21"/><lb ed="R099" n="0580b12"/>详究文義</head><p xml:id="pX56p0007c2105" cb:place="inline">为十。</p><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">初明引证通局者</cb:mulu><head>初明引证通局者</head><p xml:id="pX56p0007c2114" cb:place="inline">此即序中引证三 <lb ed="X" n="0007c22"/><lb ed="R099" n="0580b13"/>种止观之文也。法花开显部虽一实。然而文中先叙 <lb ed="X" n="0007c23"/><lb ed="R099" n="0580b14"/>昔教以为所开。故所开为权。能开为实。若乃局定引 <lb ed="X" n="0007c24"/><lb ed="R099" n="0580b15"/>证圆顿。一实止观则引实文。故引文云。正直捨方便。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0008a" n="0008a"/> <lb ed="X" n="0008a01"/><lb ed="R099" n="0580b16"/>但说无上道。此证顿也。通者通涂也。方便者权也。如 <lb ed="X" n="0008a02"/><lb ed="R099" n="0580b17"/>引法花证渐不定者。引经云。如是之人应以此法渐 <lb ed="X" n="0008a03"/><lb ed="R099" n="0580b18"/>入<persName>佛</persName>慧。此证渐也。又引经云。若不信此法。于馀深法 <lb ed="X" n="0008a04"/><lb ed="R099" n="0581a01"/>中示教利喜。此证不定也。辅行云。既非花严教人。又 <lb ed="X" n="0008a05"/><lb ed="R099" n="0581a02"/>非诸教入顿。起自鹿苑。中涉二味。故名为渐。不信等 <lb ed="X" n="0008a06"/><lb ed="R099" n="0581a03"/>者。若不信顿且用馀深圆教。非馀而是深也。别教是 <lb ed="X" n="0008a07"/><lb ed="R099" n="0581a04"/>馀亦复是深。藏通是馀而非深也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0008001" n="0008001"/>若未被会于馀于 <lb ed="X" n="0008a08"/><lb ed="R099" n="0581a05"/>深。或信不信故名不定。渐与不定幷从昔说。来至法 <lb ed="X" n="0008a09"/><lb ed="R099" n="0581a06"/>华无复二名。捨方便者。约废权边。故无上道即是立 <lb ed="X" n="0008a10"/><lb ed="R099" n="0581a07"/>实也。所引四味文之与部者。部虽非妙。文有权实。引 <lb ed="X" n="0008a11"/><lb ed="R099" n="0581a08"/>证通局准向思之。其意可解故云亦然。故引花严云。 <lb ed="X" n="0008a12"/><lb ed="R099" n="0581a09"/>譬如日出先照高山。此证顿也。次照幽谷。此证渐也。 <lb ed="X" n="0008a13"/><lb ed="R099" n="0581a10"/>次照平地。此证不定也。乃至引大经云。从牛出乳等。 <lb ed="X" n="0008a14"/><lb ed="R099" n="0581a11"/>此证渐也。又引置毒乳中乳即杀人等。此证不定也。 <lb ed="X" n="0008a15"/><lb ed="R099" n="0581a12"/>又引。雪山有草名曰忍辱。牛若食者即得醍醐。此证 <lb ed="X" n="0008a16"/><lb ed="R099" n="0581a13"/>顿也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008a17"/><lb ed="R099" n="0581a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">次明泛引流类者</cb:mulu><head>次明泛引流类者</head><p xml:id="pX56p0008a1708" cb:place="inline">此亦序中引证之文。又是泛引流 <lb ed="X" n="0008a18"/><lb ed="R099" n="0581a15"/>类也即是通涂。泛引渐顿不定教相之名。类同渐顿 <lb ed="X" n="0008a19"/><lb ed="R099" n="0581a16"/>不定止观之義耳。净名云。始坐<persName>佛</persName>树力降魔者。渐也。 <lb ed="X" n="0008a20"/><lb ed="R099" n="0581a17"/><persName>佛</persName>以一音演说法。众生随类各得解者。不定也。说法 <lb ed="X" n="0008a21"/><lb ed="R099" n="0581a18"/>不有亦不无者。顿也。法花以异方便者。即应以此法 <lb ed="X" n="0008a22"/><lb ed="R099" n="0581b01"/>渐入<persName>佛</persName>慧也。言借用者。即泛引也。辅行云。皆是借教 <lb ed="X" n="0008a23"/><lb ed="R099" n="0581b02"/>以证于观。義势相似岂可全同。若揽教成观复非硕 <lb ed="X" n="0008a24"/><lb ed="R099" n="0581b03"/>异。又云。此三止观名字虽似。八教中三其相永别。彼 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0008b" n="0008b"/> <lb ed="X" n="0008b01"/><lb ed="R099" n="0581b04"/>八教中指花严为顿。鹿苑<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0101" n="0008b0101"/><anchor xml:id="beg0008b0101" n="0008b0101"/>已<anchor xml:id="end0008b0101"/>去为渐。不定寄在四味 <lb ed="X" n="0008b02"/><lb ed="R099" n="0581b05"/>之中。下料简中但是借名。又云。读者至此应知顿等 <lb ed="X" n="0008b03"/><lb ed="R099" n="0581b06"/>三观与八教中顿等三异。以彼八教<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b0301" n="0008b0301"/><anchor xml:id="beg0008b0301" n="0008b0301"/>但<anchor xml:id="end0008b0301"/>在乳等四时 <lb ed="X" n="0008b04"/><lb ed="R099" n="0581b07"/>教故。今此三文俱缘顿理。故三止观对三根性。事虽 <lb ed="X" n="0008b05"/><lb ed="R099" n="0581b08"/>差殊同缘顿理。離圆教外无别根性。当知此三幷依 <lb ed="X" n="0008b06"/><lb ed="R099" n="0581b09"/>圆理。分此三行名三根性。是故渐次不同于别。有人 <lb ed="X" n="0008b07"/><lb ed="R099" n="0581b10"/>云是别者。都不见文旨。须知顿人行解俱顿。渐人解 <lb ed="X" n="0008b08"/><lb ed="R099" n="0581b11"/>顿行渐。不定解顿行或渐顿。行相虽别何妨三同。虽 <lb ed="X" n="0008b09"/><lb ed="R099" n="0581b12"/>曰三同何妨行别。故知此三知圆理同而行相小别。 <lb ed="X" n="0008b10"/><lb ed="R099" n="0581b13"/>当知南嶽唯授天台圆顿之理。约行须以渐･不定助。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008b11"/><lb ed="R099" n="0581b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">三明借名申義者</cb:mulu><head>三明借名申義者</head><p xml:id="pX56p0008b1108" cb:place="inline">止观第六从假入空破法遍文末 <lb ed="X" n="0008b12"/><lb ed="R099" n="0581b15"/>明开权云。若尔。何用前来种种分别。但凡情暗钝不 <lb ed="X" n="0008b13"/><lb ed="R099" n="0581b16"/>说不知。先诱开之後入正道。故法花云。虽说种种道。 <lb ed="X" n="0008b14"/><lb ed="R099" n="0581b17"/>其实为一乘。若得此意。终日分别无所分别。涅槃名 <lb ed="X" n="0008b15"/><lb ed="R099" n="0581b18"/>为复有一行是<persName>如来</persName>行。法花名为正直捨方便但说 <lb ed="X" n="0008b16"/><lb ed="R099" n="0582a01"/>无上道。大品名为一切种智知一切法。净名称为入 <lb ed="X" n="0008b17"/><lb ed="R099" n="0582a02"/>詹蔔林不嗅馀香。花严称为法界。即是圆教四门意 <lb ed="X" n="0008b18"/><lb ed="R099" n="0582a03"/>也。辅行云。若尔下。开权也。先征起。次正开。三引证。若 <lb ed="X" n="0008b19"/><lb ed="R099" n="0582a04"/>尔。只应引法花文以证显实。何须复引大品･净名。答。 <lb ed="X" n="0008b20"/><lb ed="R099" n="0582a05"/>彼部中实不殊法花。所显实同故得为证。既引法花 <lb ed="X" n="0008b21"/><lb ed="R099" n="0582a06"/>开诸权<anchor xml:id="nkr_note_add_0008b2101" n="0008b2101"/><anchor xml:id="beg0008b2101" n="0008b2101"/>已<anchor xml:id="end0008b2101"/>。净名･大品何权不开。故开彼权还入彼实。 <lb ed="X" n="0008b22"/><lb ed="R099" n="0582a07"/>即是法花权意本意也。今谓约教显实虽则是同。约 <lb ed="X" n="0008b23"/><lb ed="R099" n="0582a08"/>部乃成兼带之异。既引彼为证。故知乃是借于权名 <lb ed="X" n="0008b24"/><lb ed="R099" n="0582a09"/>申于实義。以此正是开会引证之文故也。引净名文。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0008c" n="0008c"/> <lb ed="X" n="0008c01"/><lb ed="R099" n="0582a10"/>本是天女诃身子文。故知乃是引于方等斥夺之名。 <lb ed="X" n="0008c02"/><lb ed="R099" n="0582a11"/>申今开权绝待之義也。引馀三时类此可知者。净名 <lb ed="X" n="0008c03"/><lb ed="R099" n="0582a12"/>既是斥夺之名。当知大品即是融通之语。花严乃是 <lb ed="X" n="0008c04"/><lb ed="R099" n="0582a13"/>隔小之谈。文句记云。花严法界隔彼声闻。斯之谓矣。 <lb ed="X" n="0008c05"/><lb ed="R099" n="0582a14"/>约圆教虽实。约兼别仍权。既引彼为证。当知乃是借 <lb ed="X" n="0008c06"/><lb ed="R099" n="0582a15"/>彼权名申今实義。是故于彼即是兼但对带。于今即 <lb ed="X" n="0008c07"/><lb ed="R099" n="0582a16"/>成开会废等。文中不引第二鹿苑。而今言三时兼但 <lb ed="X" n="0008c08"/><lb ed="R099" n="0582a17"/>等者。乃是文势相带来耳。又前序中引花严云。娑伽 <lb ed="X" n="0008c09"/><lb ed="R099" n="0582a18"/>罗龙车轴雨海。引净名云。入詹蔔林不嗅馀香。引大 <lb ed="X" n="0008c10"/><lb ed="R099" n="0582b01"/>品云。以一切种智知一切法。当学般若以证圆顿止 <lb ed="X" n="0008c11"/><lb ed="R099" n="0582b02"/>观。且圆顿止观岂非开权绝待之義邪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0008c12"/><lb ed="R099" n="0582b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">四明藉喩转譬者</cb:mulu><head>四明藉喩转譬者</head><p xml:id="pX56p0008c1208" cb:place="inline">止观第四卷<note place="inline">现行印本</note>正修之初云。以 <lb ed="X" n="0008c13"/><lb ed="R099" n="0582b04"/>观观昏即昏而朗。以止止散即散而寂。如猪揩金山。 <lb ed="X" n="0008c14"/><lb ed="R099" n="0582b05"/>众流入海。薪炽于火。风益求罗耳。辅行云。如猪揩下。 <lb ed="X" n="0008c15"/><lb ed="R099" n="0582b06"/>为依解起行。立譬譬向寂照之止观也。上二譬止。下 <lb ed="X" n="0008c16"/><lb ed="R099" n="0582b07"/>二譬观。谓动散倍增弥益止寂。昏暗弥盛倍益观明。 <lb ed="X" n="0008c17"/><lb ed="R099" n="0582b08"/>猪揩譬止行。大论释忍度中云。若人加恶。如猪揩金 <lb ed="X" n="0008c18"/><lb ed="R099" n="0582b09"/>山。金体益真。今譬安忍三障四魔转增其寂。又第二 <lb ed="X" n="0008c19"/><lb ed="R099" n="0582b10"/>卷体相中引盲人问乳等譬。辅行云。此中四譬譬执 <lb ed="X" n="0008c20"/><lb ed="R099" n="0582b11"/>者迷名。经文本譬外计邪常。诸文引用幷同经意。此 <lb ed="X" n="0008c21"/><lb ed="R099" n="0582b12"/>文借用其意稍异。虽异彼文理亦无失。依義不依语。 <lb ed="X" n="0008c22"/><lb ed="R099" n="0582b13"/>是故转用。何者。贝声虽虚体是实故。可喩有门。米䴲 <lb ed="X" n="0008c23"/><lb ed="R099" n="0582b14"/>柔软可喩空门。雪有非有是故可喩亦空亦有。鹤飞 <lb ed="X" n="0008c24"/><lb ed="R099" n="0582b15"/>在空而不住空。是故可喩非空非有。物类而以者。以 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0009a" n="0009a"/> <lb ed="X" n="0009a01"/><lb ed="R099" n="0582b16"/>字误也。应作<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0101" n="0009a0101"/><anchor xml:id="beg0009a0101" n="0009a0101"/>已<anchor xml:id="end0009a0101"/>字。<anchor xml:id="nkr_note_add_0009a0102" n="0009a0102"/><anchor xml:id="beg0009a0102" n="0009a0102"/>已<anchor xml:id="end0009a0102"/>者止也。火譬嗔者。如云嗔恚之 <lb ed="X" n="0009a02"/><lb ed="R099" n="0582b17"/>火也。譬智者。如云智慧之火也。用照则暗不生。用烧 <lb ed="X" n="0009a03"/><lb ed="R099" n="0582b18"/>则物不生。形谓形相。红赤性谓自性。炽热体谓体质。 <lb ed="X" n="0009a04"/><lb ed="R099" n="0583a01"/>用谓烧照。火既转用为譬不定。地水风等转用亦然。 <lb ed="X" n="0009a05"/><lb ed="R099" n="0583a02"/>故净名疏云。但经论随缘。或时火譬贪欲。水譬嗔恚。 <lb ed="X" n="0009a06"/><lb ed="R099" n="0583a03"/>风亦不定。今一往从多。故如前对之。通则何所不譬 <lb ed="X" n="0009a07"/><lb ed="R099" n="0583a04"/><note place="inline">云云</note>。言如前对之者。疏前文云。因中四分者。一往分 <lb ed="X" n="0009a08"/><lb ed="R099" n="0583a05"/>别。三毒对三大疾。三处等起。故名等分。生地大病。贪 <lb ed="X" n="0009a09"/><lb ed="R099" n="0583a06"/>欲对水。经云。爱河洄澓没众生。无明所盲不能出。爱 <lb ed="X" n="0009a10"/><lb ed="R099" n="0583a07"/>能润业。如水润生。嗔恚对火。嗔心一起烧灭善根。愚 <lb ed="X" n="0009a11"/><lb ed="R099" n="0583a08"/>痴对风。以愚痴故则有四倒。经云。四倒暴风能偃山 <lb ed="X" n="0009a12"/><lb ed="R099" n="0583a09"/>夷<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009001" n="0009001"/>巖。地具三分。如水火风俱集一身。故以对之。又由 <lb ed="X" n="0009a13"/><lb ed="R099" n="0583a10"/>四分感成报身。即有生老病死。故下文云。有生死即 <lb ed="X" n="0009a14"/><lb ed="R099" n="0583a11"/>有病。此患亦由四分而生。如瑞应云。贪欲致老。嗔恚 <lb ed="X" n="0009a15"/><lb ed="R099" n="0583a12"/>致病。愚痴致死。義推应云等分致生<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009a16"/><lb ed="R099" n="0583a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">五明傍引辨异</cb:mulu><head>五明傍引辨异</head><p xml:id="pX56p0009a1607" cb:place="inline">中云。若证渐初及偏小等。则名義兼 <lb ed="X" n="0009a17"/><lb ed="R099" n="0583a14"/>借者。以此二论但是渐初偏小三藏空有二门故也。 <lb ed="X" n="0009a18"/><lb ed="R099" n="0583a15"/>如止观第六破思假位中引成论明十六心。正是初 <lb ed="X" n="0009a19"/><lb ed="R099" n="0583a16"/>果位。异部明十六心是修道位。辅行云。成论之外幷 <lb ed="X" n="0009a20"/><lb ed="R099" n="0583a17"/>属异部。诸阿毘昙幷明见道在十五心。如信法二行 <lb ed="X" n="0009a21"/><lb ed="R099" n="0583a18"/>文初者。止观第五安心文中明凡师教他安心中明 <lb ed="X" n="0009a22"/><lb ed="R099" n="0583b01"/>他機有二种。一信行。二法行。引萨婆多明此二人位 <lb ed="X" n="0009a23"/><lb ed="R099" n="0583b02"/>在见道。因闻入者是为信行。因思入者是为法行。昙 <lb ed="X" n="0009a24"/><lb ed="R099" n="0583b03"/>无德云。位在方便。自见法少。凭闻力多。後时要须闻 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0009b" n="0009b"/> <lb ed="X" n="0009b01"/><lb ed="R099" n="0583b04"/>法得悟。名为信行。凭闻力少。自见法多。後时要须思 <lb ed="X" n="0009b02"/><lb ed="R099" n="0583b05"/>唯得悟。名为法行。若见道中无相心利一发即真。那 <lb ed="X" n="0009b03"/><lb ed="R099" n="0583b06"/>得判于信法之别。然数據行成。论據根性。各有所以 <lb ed="X" n="0009b04"/><lb ed="R099" n="0583b07"/>不得相非。今师远讨源由。久劫听学。久劫坐禅。得为 <lb ed="X" n="0009b05"/><lb ed="R099" n="0583b08"/>信法种子。世世熏习则成根性。各于闻思而得开悟。 <lb ed="X" n="0009b06"/><lb ed="R099" n="0583b09"/>辅行云。泛引二论以出同异。非用论意。彼在小宗各 <lb ed="X" n="0009b07"/><lb ed="R099" n="0583b10"/>依一门。未为通方遍被之道。如毘昙云。钝名信行。利 <lb ed="X" n="0009b08"/><lb ed="R099" n="0583b11"/>名法行<note place="inline">云云</note>。数人即是萨婆多师。是则止观信法文 <lb ed="X" n="0009b09"/><lb ed="R099" n="0583b12"/>初<anchor xml:id="nkr_note_add_0009b0901" n="0009b0901"/><anchor xml:id="beg0009b0901" n="0009b0901"/>但<anchor xml:id="end0009b0901"/>引数人及成论耳。而辅行中方引毘昙故也。五 <lb ed="X" n="0009b10"/><lb ed="R099" n="0583b13"/>阴王数同时异时者。止观第四<note place="inline">现行印本。下去第数準此思之</note>观阴 <lb ed="X" n="0009b11"/><lb ed="R099" n="0583b14"/>入界文初云。数人说五阴同时。识是心王。四阴是数。 <lb ed="X" n="0009b12"/><lb ed="R099" n="0583b15"/>约有门明義。故王数相扶而起。论人说识先了别。次 <lb ed="X" n="0009b13"/><lb ed="R099" n="0583b16"/>受领纳。想取相貌。行起违从。色由行感。约空门明義 <lb ed="X" n="0009b14"/><lb ed="R099" n="0583b17"/>故次第相生。辅行云。兼示二论不同之相<note place="inline">云云</note>。此亦 <lb ed="X" n="0009b15"/><lb ed="R099" n="0583b18"/>但擧数人成论耳。但为辨异非借名義者。即兼示二 <lb ed="X" n="0009b16"/><lb ed="R099" n="0584a01"/>论不同之相。及泛引二论以出同异。非用论意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009b17"/><lb ed="R099" n="0584a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">六明开总出别</cb:mulu><head>六明开总出别</head><p xml:id="pX56p0009b1707" cb:place="inline">中言本文者。四悉本文出乎大论。五 <lb ed="X" n="0009b18"/><lb ed="R099" n="0584a03"/>味本文出乎大经。三假本文通于大小。故止观第五 <lb ed="X" n="0009b19"/><lb ed="R099" n="0584a04"/>破见假中引璎珞经及释论･成论等明三假之義。二 <lb ed="X" n="0009b20"/><lb ed="R099" n="0584a05"/>空本文出乎大品及大论等。言義含者。总含于别也。 <lb ed="X" n="0009b21"/><lb ed="R099" n="0584a06"/>言开合者。即总别也。言義遍者。总既含别。故派总明 <lb ed="X" n="0009b22"/><lb ed="R099" n="0584a07"/>别则开合義遍也。四悉五味三假二空所出本文。其義 <lb ed="X" n="0009b23"/><lb ed="R099" n="0584a08"/>总含意趣赅摄。故止观中派总明别种种说之義遍 <lb ed="X" n="0009b24"/><lb ed="R099" n="0584a09"/>一切。如四悉昙。或约一法或约诸法。或约有无或约 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0009c" n="0009c"/> <lb ed="X" n="0009c01"/><lb ed="R099" n="0584a10"/>事理。或指世界为第一義或指第一義为世界。或约 <lb ed="X" n="0009c02"/><lb ed="R099" n="0584a11"/>一人或约多人。信法安心种种不同<note place="inline">云云</note>。或约相生 <lb ed="X" n="0009c03"/><lb ed="R099" n="0584a12"/>明五味或渐或顿及不定等<note place="inline">云云</note>。或约心明三假。或 <lb ed="X" n="0009c04"/><lb ed="R099" n="0584a13"/>约色明三假及依正大小等<note place="inline">云云</note>。或约理观明性相 <lb ed="X" n="0009c05"/><lb ed="R099" n="0584a14"/>本自二空。或约事观明性相推检二空。于二空中复 <lb ed="X" n="0009c06"/><lb ed="R099" n="0584a15"/>论生法二空及十八空等<note place="inline">云云</note>。一一皆有开合之義。 <lb ed="X" n="0009c07"/><lb ed="R099" n="0584a16"/>言诸门者即四门也。言诸教者即四教也。教教四门。 <lb ed="X" n="0009c08"/><lb ed="R099" n="0584a17"/>四四十六。门门之中四悉五味三假二空一一皆有 <lb ed="X" n="0009c09"/><lb ed="R099" n="0584a18"/>开合之義。是故谓之莫不咸然。此乃但可总知纲格。 <lb ed="X" n="0009c10"/><lb ed="R099" n="0584b01"/>不烦一一具擧。止观下去準此思之可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0009c11"/><lb ed="R099" n="0584b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">七明引用宗要</cb:mulu><head>七明引用宗要</head><p xml:id="pX56p0009c1107" cb:place="inline">中言如法花等者。迹门开权显实。本 <lb ed="X" n="0009c12"/><lb ed="R099" n="0584b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0009002" n="0009002"/>本开迹显本。此即法花一部宗主要義也。般若融通 <lb ed="X" n="0009c13"/><lb ed="R099" n="0584b04"/>涛汰加被空生。身子说共不共般若等。即是般若宗 <lb ed="X" n="0009c14"/><lb ed="R099" n="0584b05"/>主要義也。方等净名会中弹斥声闻菩萨。及以经云。 <lb ed="X" n="0009c15"/><lb ed="R099" n="0584b06"/><persName>佛</persName>以一音演说法。众生随类各得解。皆谓<persName>世尊</persName>同其 <lb ed="X" n="0009c16"/><lb ed="R099" n="0584b07"/>语。斯则神力不共法等。即是方等净名宗主要義也。 <lb ed="X" n="0009c17"/><lb ed="R099" n="0584b08"/>故今止观随便或引一句两句。当知乃是得彼诸经 <lb ed="X" n="0009c18"/><lb ed="R099" n="0584b09"/>一部文心。是以破古立<anchor xml:id="nkr_note_orig_0009003" n="0009003"/>念皆不失于经部之旨也。言 <lb ed="X" n="0009c19"/><lb ed="R099" n="0584b10"/>文心者。如妙玄序王<note place="inline">去声</note>中章安释云。盖序王者。叙经 <lb ed="X" n="0009c20"/><lb ed="R099" n="0584b11"/>玄意。玄意述于文心。文心莫过迹本。仰观斯旨众義 <lb ed="X" n="0009c21"/><lb ed="R099" n="0584b12"/>泠然。释籤云。一部始终不出二门<note place="inline">迹本</note>。是故二门以文 <lb ed="X" n="0009c22"/><lb ed="R099" n="0584b13"/>心立号。如止观发心初云。积聚精要名之为心。今之 <lb ed="X" n="0009c23"/><lb ed="R099" n="0584b14"/>法聚以本迹为要。如释妙字本迹各十。本迹二体其 <lb ed="X" n="0009c24"/><lb ed="R099" n="0584b15"/>理不殊<note place="inline">云云</note>。故知经心不过本迹<note place="inline">云云</note>。法花文心既 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0010a" n="0010a"/> <lb ed="X" n="0010a01"/><lb ed="R099" n="0584b16"/>尔。方等般若准知。既得经文之心。故不失部中之旨 <lb ed="X" n="0010a02"/><lb ed="R099" n="0584b17"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010a03"/><lb ed="R099" n="0584b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">八明引用儒道者</cb:mulu><head>八明引用儒道者</head><p xml:id="pX56p0010a0308" cb:place="inline">即儒流･道流也<note place="inline">汉书九流如補注中</note>。道流之 <lb ed="X" n="0010a04"/><lb ed="R099" n="0585a01"/>言摄于此方老莊幷西方外道也。若破若立等者。明 <lb ed="X" n="0010a05"/><lb ed="R099" n="0585a02"/>出世故须破。顺世俗故且立。又暂借其言故云立。不 <lb ed="X" n="0010a06"/><lb ed="R099" n="0585a03"/>用其意故云破。如此则引用不违于释氏之本宗也。 <lb ed="X" n="0010a07"/><lb ed="R099" n="0585a04"/>故止观第六明世间法药中引周孔五常。又云我遣 <lb ed="X" n="0010a08"/><lb ed="R099" n="0585a05"/>三圣化彼真丹。礼義前开大小乘经然後可信。又止 <lb ed="X" n="0010a09"/><lb ed="R099" n="0585a06"/>观观三摄法之中第六摄一切教中云。若观心僻越 <lb ed="X" n="0010a10"/><lb ed="R099" n="0585a07"/>顺无明流。则有一切诸恶教起。所谓僧佉･卫世九十 <lb ed="X" n="0010a11"/><lb ed="R099" n="0585a08"/>五种邪见教生。亦有诸善教起。五行六甲阴阳八卦 <lb ed="X" n="0010a12"/><lb ed="R099" n="0585a09"/>五经子史。世智无道名教皆从心起。辅行释<anchor xml:id="nkr_note_add_0010a1201" n="0010a1201"/><anchor xml:id="beg0010a1201" n="0010a1201"/>已<anchor xml:id="end0010a1201"/>然後 <lb ed="X" n="0010a13"/><lb ed="R099" n="0585a10"/>乃云。今为略知世法同异。不烦廣出。意在总知悉从 <lb ed="X" n="0010a14"/><lb ed="R099" n="0585a11"/>心起。又如止观安心文中辅行释云。说法之相。随有 <lb ed="X" n="0010a15"/><lb ed="R099" n="0585a12"/>相应即便引用。或儒或小。又释止观云。以一其意。引 <lb ed="X" n="0010a16"/><lb ed="R099" n="0585a13"/>老子云。天得一以淸。地得一以寧。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010001" n="0010001"/>侯王得一以为天 <lb ed="X" n="0010a17"/><lb ed="R099" n="0585a14"/>下正。老子之意但以阴阳之道以为天地得一。合君 <lb ed="X" n="0010a18"/><lb ed="R099" n="0585a15"/>臣之道以为候王得一。今废彼理。但借彼名以诠今 <lb ed="X" n="0010a19"/><lb ed="R099" n="0585a16"/>理。苦集得一谓灭谛。因缘得一谓无明。灭则行灭等。 <lb ed="X" n="0010a20"/><lb ed="R099" n="0585a17"/>六蔽得一谓至彼岸。凡引俗典例皆如此。不以名似 <lb ed="X" n="0010a21"/><lb ed="R099" n="0585a18"/>将为義同者。岂可以彼天得一以淸等名似今苦集 <lb ed="X" n="0010a22"/><lb ed="R099" n="0585b01"/>得一等言。便将以为其義是同乎。深不可矣。又止观 <lb ed="X" n="0010a23"/><lb ed="R099" n="0585b02"/>云。今时多有夸谈莊老。以道可道非常道均齐<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0010a24"/><lb ed="R099" n="0585b03"/>不可说示。检挍道理邪正悬绝。愚者所信智者所嗤。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0010b" n="0010b"/> <lb ed="X" n="0010b01"/><lb ed="R099" n="0585b04"/>又如止观第十明诸见过失中云。周弘政释三玄云。 <lb ed="X" n="0010b02"/><lb ed="R099" n="0585b05"/>易判八卦阴阳吉凶。此约有明玄。老子虚融。此约无 <lb ed="X" n="0010b03"/><lb ed="R099" n="0585b06"/>明玄。莊子自然。约有无明玄。自外枝派源祖出此。今 <lb ed="X" n="0010b04"/><lb ed="R099" n="0585b07"/>且约此明得失。礼制仁義卫身安国。若不行用灭族 <lb ed="X" n="0010b05"/><lb ed="R099" n="0585b08"/>亡家。<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b0501" n="0010b0501"/><anchor xml:id="beg0010b0501" n="0010b0501"/>但<anchor xml:id="end0010b0501"/>现世立德。不言招後世报<note place="inline">云云</note>。粗<note place="inline">徂古切</note>。粗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0010002" n="0010002"/>毘 <lb ed="X" n="0010b06"/><lb ed="R099" n="0585b09"/>也。存谓略辨异同。略谓不在委细。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010b07"/><lb ed="R099" n="0585b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">九明借名略義</cb:mulu><head>九明借名略義</head><p xml:id="pX56p0010b0707" cb:place="inline">中云借名者。借名示相也。略義者。不 <lb ed="X" n="0010b08"/><lb ed="R099" n="0585b11"/>委释義也。止观第三明摄法中有六。谓理惑智行位 <lb ed="X" n="0010b09"/><lb ed="R099" n="0585b12"/>教。又止观第六明从空入假破法遍中有三。一知病。 <lb ed="X" n="0010b10"/><lb ed="R099" n="0585b13"/>二识药。三授药。识药中略为三。一世间法药。二出世 <lb ed="X" n="0010b11"/><lb ed="R099" n="0585b14"/>间法药。三出世间上上法药。世间法药即五戒十善。 <lb ed="X" n="0010b12"/><lb ed="R099" n="0585b15"/>出世法药始自一道增数至十。乃至无量等。出世间 <lb ed="X" n="0010b13"/><lb ed="R099" n="0585b16"/>上上法药亦约增数从一至十。乃至恒沙等。此则但 <lb ed="X" n="0010b14"/><lb ed="R099" n="0585b17"/>是借名示相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0010b1401" n="0010b1401"/><anchor xml:id="beg0010b1401" n="0010b1401"/>已<anchor xml:id="end0010b1401"/>。若更委悉开释如上。法门義理纸 <lb ed="X" n="0010b15"/><lb ed="R099" n="0585b18"/>数千万尙不可尽。是故谓之太成繁廣。略指上下准 <lb ed="X" n="0010b16"/><lb ed="R099" n="0586a01"/>例可知者。如初摄一切理中云。理是谛。法如上。开合 <lb ed="X" n="0010b17"/><lb ed="R099" n="0586a02"/>偏圆不同<note place="inline">指上体相四科中第三境界中诸境離合</note>。又摄一切智中云。诸 <lb ed="X" n="0010b18"/><lb ed="R099" n="0586a03"/>智離合如前所说<note place="inline">亦指境界中诸離離合</note>。又摄一切行中明慧 <lb ed="X" n="0010b19"/><lb ed="R099" n="0586a04"/>行･行行。乃至四弘十八不共及四无畏等。辅行云。十 <lb ed="X" n="0010b20"/><lb ed="R099" n="0586a05"/>八不共法至下助道中说。三三昧三解脱至第七卷 <lb ed="X" n="0010b21"/><lb ed="R099" n="0586a06"/>说。六度如随自意及助道中说。故云略指上下準例 <lb ed="X" n="0010b22"/><lb ed="R099" n="0586a07"/>可知也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0010b23"/><lb ed="R099" n="0586a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">十明準例用義</cb:mulu><head>十明準例用義</head><p xml:id="pX56p0010b2307" cb:place="inline">中云。如教证二道本在别教者。如妙 <lb ed="X" n="0010b24"/><lb ed="R099" n="0586a09"/>玄明一谛境中。引地持明地相明義。说相似法<note place="inline">约行教道</note>。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0010c" n="0010c"/> <lb ed="X" n="0010c01"/><lb ed="R099" n="0586a10"/>地实明義说真实法<note place="inline">约行证道</note>。又教门方便即教道明義 <lb ed="X" n="0010c02"/><lb ed="R099" n="0586a11"/><note place="inline">约说教道</note>。说所证法即证道明義<note place="inline">约说证道</note>。释籤云。地相谓地 <lb ed="X" n="0010c03"/><lb ed="R099" n="0586a12"/>前迴向位中。道观双流地相现前。登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0301" n="0010c0301"/><anchor xml:id="beg0010c0301" n="0010c0301"/>已<anchor xml:id="end0010c0301"/>去明真实 <lb ed="X" n="0010c04"/><lb ed="R099" n="0586a13"/>法。称为地实。初地即是初住故也。又教门等者。依教 <lb ed="X" n="0010c05"/><lb ed="R099" n="0586a14"/>道義以四悉昙说登地法名为教道。故知初地<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0501" n="0010c0501"/><anchor xml:id="beg0010c0501" n="0010c0501"/>已<anchor xml:id="end0010c0501"/>上 <lb ed="X" n="0010c06"/><lb ed="R099" n="0586a15"/>仍存教道。若说十地<anchor xml:id="nkr_note_add_0010c0601" n="0010c0601"/><anchor xml:id="beg0010c0601" n="0010c0601"/>已<anchor xml:id="end0010c0601"/>证之法即证道也。凡释别義 <lb ed="X" n="0010c07"/><lb ed="R099" n="0586a16"/>多用此意。具如止观第三记。辅行云。前之两教教证 <lb ed="X" n="0010c08"/><lb ed="R099" n="0586a17"/>俱权。圆教教证俱皆是实。此幷易明。但别教中教权 <lb ed="X" n="0010c09"/><lb ed="R099" n="0586a18"/>证实。意稍难晓人多迷之。使此别教其義壅隔。是故 <lb ed="X" n="0010c10"/><lb ed="R099" n="0586b01"/>今家借用地论教证二道以消别门<note place="inline">云云</note>。今则通用 <lb ed="X" n="0010c11"/><lb ed="R099" n="0586b02"/>等者。即準例用義也。故止观第二<note place="inline">旧本在第三</note>明体相四 <lb ed="X" n="0010c12"/><lb ed="R099" n="0586b03"/>科中第四明得失中云。若圆望别。别教教道两得<note place="inline">两得 <lb ed="X" n="0010c13"/><lb ed="R099" n="0586b04"/>即是自行化他</note>。俱是思议。何以故。教门方便<note place="inline">云云</note>。若证道者 <lb ed="X" n="0010c14"/><lb ed="R099" n="0586b05"/>即不思议也。若圆教教证俱不思议。何故尔。至理无 <lb ed="X" n="0010c15"/><lb ed="R099" n="0586b06"/>说。为缘四说但有假名。假名之名名即无生。是故教 <lb ed="X" n="0010c16"/><lb ed="R099" n="0586b07"/>证俱不可思议也。辅行解释如向略引。又辅行释第 <lb ed="X" n="0010c17"/><lb ed="R099" n="0586b08"/>五偏圆中明四教各有观教行证中云。前之二教四 <lb ed="X" n="0010c18"/><lb ed="R099" n="0586b09"/>法俱权。别教则三权证实。圆教则四法俱实。又云。教 <lb ed="X" n="0010c19"/><lb ed="R099" n="0586b10"/>证之名亦可通圆。未入初住名为教道。若破无明方 <lb ed="X" n="0010c20"/><lb ed="R099" n="0586b11"/>云证道。若判权实与别不同。借于地義以释圆義。故 <lb ed="X" n="0010c21"/><lb ed="R099" n="0586b12"/>四念处云。别教唯断。教道说故。圆具二意。教道云断。 <lb ed="X" n="0010c22"/><lb ed="R099" n="0586b13"/>证道不断。是故当知教证二道虽则本在别教。今则 <lb ed="X" n="0010c23"/><lb ed="R099" n="0586b14"/>通涂用之。正通于圆。傍通前二。又复皆有约证约说。 <lb ed="X" n="0010c24"/><lb ed="R099" n="0586b15"/>证是行证。说是说教。行证必有行教。说教岂无说证。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0011a" n="0011a"/> <lb ed="X" n="0011a01"/><lb ed="R099" n="0586b16"/>绮文互彰。是故谓之约证约说耳。</p> <lb ed="X" n="0011a02"/><lb ed="R099" n="0586b17"/><p xml:id="pX56p0011a0201">准望三观立三止者。即準例用義也。止观体相四科 <lb ed="X" n="0011a03"/><lb ed="R099" n="0586b18"/>中初明教相中明三止云。一体真止。二方便随缘止。 <lb ed="X" n="0011a04"/><lb ed="R099" n="0587a01"/>三息二边分别止。此三止名。虽未见经论。映望三观 <lb ed="X" n="0011a05"/><lb ed="R099" n="0587a02"/>随義立名。释论云。菩萨依随经教为作名字。名为法 <lb ed="X" n="0011a06"/><lb ed="R099" n="0587a03"/>施。立名无咎。若能寻经得名。即悬合此義也。言三观 <lb ed="X" n="0011a07"/><lb ed="R099" n="0587a04"/>者。即璎珞经次第三观也。故体真止。望从假入空观 <lb ed="X" n="0011a08"/><lb ed="R099" n="0587a05"/>而立。方便随缘止。望从空入假观而立。息二边分别 <lb ed="X" n="0011a09"/><lb ed="R099" n="0587a06"/>止。望中道第一義观而立。所言等者。如第四三昧中 <lb ed="X" n="0011a10"/><lb ed="R099" n="0587a07"/>历精进善引旧云。精进无别体。但督众行義。而推之 <lb ed="X" n="0011a11"/><lb ed="R099" n="0587a08"/>应有别体。例无明通入众使更别有无明。今且寄诵 <lb ed="X" n="0011a12"/><lb ed="R099" n="0587a09"/>经勤<g ref="#CB15081">策</g>其心以拟精进。此即準例无明通别而用精 <lb ed="X" n="0011a13"/><lb ed="R099" n="0587a10"/>进通别之義也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0011a14"/><lb ed="R099" n="0587a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="5">次详究文相</cb:mulu><head>次详究文相</head><p xml:id="pX56p0011a1406" cb:place="inline">文为二。初标科。次一者下。解释。文为十。</p> <lb ed="X" n="0011a15"/><lb ed="R099" n="0587a12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">初明随相开合</cb:mulu><head>初明随相开合</head><p xml:id="pX56p0011a1507" cb:place="inline">言随相者。如文所列随事随理等是 <lb ed="X" n="0011a16"/><lb ed="R099" n="0587a13"/>也。言开合者。开则廣说。合则略示。一家立義文相皆 <lb ed="X" n="0011a17"/><lb ed="R099" n="0587a14"/>然者。即三观等皆如是也。初约三观明事理等者。事 <lb ed="X" n="0011a18"/><lb ed="R099" n="0587a15"/>谓小乘随事而观。理谓大乘随理而观。亦可谓之真 <lb ed="X" n="0011a19"/><lb ed="R099" n="0587a16"/>如唯识事理二观。法谓观法。名谓观名。行谓观行。证 <lb ed="X" n="0011a20"/><lb ed="R099" n="0587a17"/>谓亲证。自谓自行。他谓化他。随此开合故云通用。三 <lb ed="X" n="0011a21"/><lb ed="R099" n="0587a18"/>观既尔。四教四悉等例之可知。然须结撮勿使浮滥。 <lb ed="X" n="0011a22"/><lb ed="R099" n="0587b01"/>等者谓虽开拓宽廣无穷。皆悉通用。然而必须收束 <lb ed="X" n="0011a23"/><lb ed="R099" n="0587b02"/>结撮。莫令三观及四教等文相泛滥而无所归。若不 <lb ed="X" n="0011a24"/><lb ed="R099" n="0587b03"/>如此。是则征召三观等文无所凭托。建立妙行不能 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0011b" n="0011b"/> <lb ed="X" n="0011b01"/><lb ed="R099" n="0587b04"/>施设矣。若得今意者。即随相开合之意也。本文浅深 <lb ed="X" n="0011b02"/><lb ed="R099" n="0587b05"/>者。即三观四教等本文有小大偏圆浅深也。则者法 <lb ed="X" n="0011b03"/><lb ed="R099" n="0587b06"/>也。即浅深是法则也。纵<note place="inline">即容切</note>廣<note place="inline">去声</note>者。南北曰纵。东西 <lb ed="X" n="0011b04"/><lb ed="R099" n="0587b07"/>曰廣。涯<note place="inline">五佳切</note>者水际也。又鱼羁切。水畔也。卷<note place="inline">居转切</note>。合 <lb ed="X" n="0011b05"/><lb ed="R099" n="0587b08"/>也收束也。</p><p xml:id="pX56p0011b0505" cb:place="inline">示一心则卷权归实者。开权显实则融万 <lb ed="X" n="0011b06"/><lb ed="R099" n="0587b09"/>法不出于刹那也。从被物则开实出权者。为实施权 <lb ed="X" n="0011b07"/><lb ed="R099" n="0587b10"/>则分一道而成于无量也。此如文句释方便品。寄言 <lb ed="X" n="0011b08"/><lb ed="R099" n="0587b11"/>歎中。前实後权乃是从实而舒权。绝言歎中前权後 <lb ed="X" n="0011b09"/><lb ed="R099" n="0587b12"/>实乃是卷权归实耳。行谓十乘观行。仪谓四种三昧。 <lb ed="X" n="0011b10"/><lb ed="R099" n="0587b13"/>智谓一心三智。导者引也。若无智导引则不能前进。 <lb ed="X" n="0011b11"/><lb ed="R099" n="0587b14"/>故驾以白牛。良由于此也。荡谓遣荡也。若作荡字即 <lb ed="X" n="0011b12"/><lb ed="R099" n="0587b15"/>涤荡也。相著之言必兼三惑。纤者细也微也。毫者毛 <lb ed="X" n="0011b13"/><lb ed="R099" n="0587b16"/>也<g ref="#CB16818">牦</g>也。遗者失也。不遗即不失也。诸教因果者。圆教 <lb ed="X" n="0011b14"/><lb ed="R099" n="0587b17"/>则有真似两因分满二果。前之三教思之可知。历谓 <lb ed="X" n="0011b15"/><lb ed="R099" n="0587b18"/>经历次第也。然者语助也。言始终者。在因名始至果 <lb ed="X" n="0011b16"/><lb ed="R099" n="0588a01"/>为终。因果理同。故始终无二也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0011b17"/><lb ed="R099" n="0588a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">次明结示处所</cb:mulu><head>次明结示处所者</head><p xml:id="pX56p0011b1706" cb:place="inline">处即所也。一往分之。例馀阴入在 <lb ed="X" n="0011b18"/><lb ed="R099" n="0588a03"/>破遍文末。及竖破法遍有六处示妙。即结示处所也。 <lb ed="X" n="0011b19"/><lb ed="R099" n="0588a04"/>妙境中明说教大体等。即立本文意也。究而详之。结 <lb ed="X" n="0011b20"/><lb ed="R099" n="0588a05"/>示处所。亦名立本文意也。</p><p xml:id="pX56p0011b2011" cb:place="inline">例馀阴入在破遍文末者。 <lb ed="X" n="0011b21"/><lb ed="R099" n="0588a06"/>止观第七卷初<note place="inline">现行印本</note>破法遍文末云。前来所说但观 <lb ed="X" n="0011b22"/><lb ed="R099" n="0588a07"/>识阴作如此说。馀四阴亦如是。十二入･十八界亦如 <lb ed="X" n="0011b23"/><lb ed="R099" n="0588a08"/>是。是名观阴界入破法遍竟。辅行问云。应在第七卷 <lb ed="X" n="0011b24"/><lb ed="R099" n="0588a09"/>末明十乘竟。例馀阴入皆修十乘。何故于此即例馀 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0011c" n="0011c"/> <lb ed="X" n="0011c01"/><lb ed="R099" n="0588a10"/>邪。答。以義便故。从初至此单约识心。从此<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c0101" n="0011c0101"/><anchor xml:id="beg0011c0101" n="0011c0101"/>已<anchor xml:id="end0011c0101"/>去乃至 <lb ed="X" n="0011c02"/><lb ed="R099" n="0588a11"/>離爱。具约五阴方成法相。故通塞中既检挍谛缘。谛 <lb ed="X" n="0011c03"/><lb ed="R099" n="0588a12"/>缘必须具足五阴道品念处。不可独明一识阴故。正 <lb ed="X" n="0011c04"/><lb ed="R099" n="0588a13"/>助只是助于道品。下三只是明于观阴次位耳。故须 <lb ed="X" n="0011c05"/><lb ed="R099" n="0588a14"/>于此例馀阴入。将馀阴入共为观境。又辅行第八云。 <lb ed="X" n="0011c06"/><lb ed="R099" n="0588a15"/>欲融诸法示观境遍。是故下文例馀界入。</p> <lb ed="X" n="0011c07"/><lb ed="R099" n="0588a16"/><p xml:id="pX56p0011c0701">竖破法遍有六处示妙者。止观云。次明破法遍为三。 <lb ed="X" n="0011c08"/><lb ed="R099" n="0588a17"/>一无生门。从始至终尽其源底。竖破法遍。二历诸法 <lb ed="X" n="0011c09"/><lb ed="R099" n="0588a18"/>门。当门从始至终尽其源底。横破法遍。三横竖不二。 <lb ed="X" n="0011c10"/><lb ed="R099" n="0588b01"/>从始至终尽其源底。非横非竖破法遍。竖<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1001" n="0011c1001"/><anchor xml:id="beg0011c1001" n="0011c1001"/>则<anchor xml:id="end0011c1001"/>论高。横 <lb ed="X" n="0011c11"/><lb ed="R099" n="0588b02"/>则论廣。横竖不二则非横非竖。辅行云。随文见者奈 <lb ed="X" n="0011c12"/><lb ed="R099" n="0588b03"/>何迷深。故一家释義前总次别。後还结撮归于元意。 <lb ed="X" n="0011c13"/><lb ed="R099" n="0588b04"/>故示读者。预于文前遥点六处结撮要意。一破见位 <lb ed="X" n="0011c14"/><lb ed="R099" n="0588b05"/>後<note place="inline">止观云。体假入空结成止观義者。诸见轮息一受不退永寂然名为止。达见无性性空相空名为观。乃至 <lb ed="X" n="0011c15"/><lb ed="R099" n="0588b06"/>云是为无生门通于止观。亦是止观成无生门。从假入空破见惑遍竟。辅行云。体假下。次以止观结之。见息入 <lb ed="X" n="0011c16"/><lb ed="R099" n="0588b07"/>空名止。达见二空名观。通结前来一切诸见悉达即空。此是第一节示妙旨也</note>。二破思位後 <lb ed="X" n="0011c17"/><lb ed="R099" n="0588b08"/><note place="inline">止观云。若就圆教破思假位者。初破见假正是初信。从第二信至第七信是破思假。八信至十信断习尽。花严 <lb ed="X" n="0011c18"/><lb ed="R099" n="0588b09"/>云。初发心时正习一时俱尽。无有馀界外正习未尽。此乃界内正习尽耳。花严云。初发心<anchor xml:id="nkr_note_add_0011c1801" n="0011c1801"/><anchor xml:id="beg0011c1801" n="0011c1801"/>已<anchor xml:id="end0011c1801"/>过于牟尼。即此意 <lb ed="X" n="0011c19"/><lb ed="R099" n="0588b10"/>也。云何过正习俱尽。八相作<persName>佛</persName>此则齐矣。三观圆修此则过勝也。辅行云。此是第二番示文圆旨也</note>。三 <lb ed="X" n="0011c20"/><lb ed="R099" n="0588b11"/>四门料简中<note place="inline">止观云。上无生门破假。若得其意者乃是圆教之门。非方便门也。所以称为破 <lb ed="X" n="0011c21"/><lb ed="R099" n="0588b12"/>法遍。辅行云。上无生下。总结用门本意。此言依无生门者。即前大经圆无生门竖破见思。即竖而非横竖皆摄 <lb ed="X" n="0011c22"/><lb ed="R099" n="0588b13"/>一切。若只竖破未涉馀惑。若得元意本在圆融。故于此中具列诸门破见思位。先简後会。故圆四门皆达见思 <lb ed="X" n="0011c23"/><lb ed="R099" n="0588b14"/>即是法界幷具三谛。恐人迷旨。故于此中即示门意。若得意者。终日次第意非次第。故云非方便门。此即第三 <lb ed="X" n="0011c24"/><lb ed="R099" n="0588b15"/>示文旨归也</note>。四出假利益位<note place="inline">止观云。二明入假利益者。菩萨本不贵空而修空。本为众 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0012a" n="0012a"/> <lb ed="X" n="0012a01"/><lb ed="R099" n="0588b16"/>生而修空。不贵空故不住。为益众生故须出。故有从真起应法眼称機。辅行云。欲明出假真实利益。必在别圆 <lb ed="X" n="0012a02"/><lb ed="R099" n="0588b17"/>初地初住。此是第四示文妙旨。故知明益正示文意。故此法眼必非地前。以不思议假而为法眼耳</note>。五 <lb ed="X" n="0012a03"/><lb ed="R099" n="0588b18"/>结破法遍文後<note place="inline">止观云。前观法重沓既多。恐人迷故。约二观後结破法遍也。辅行云。前观 <lb ed="X" n="0012a04"/><lb ed="R099" n="0589a01"/>法下示结遍意。结遍应在中道文後。如何于此预明破遍。但後文明遍理数而然。只恐见前空假二观观法重 <lb ed="X" n="0012a05"/><lb ed="R099" n="0589a02"/>杳。迷于文旨。言文旨者。向之重沓不出一心。故于此中且先略示。见思尙乃即是法性。岂有尘沙在见思外。岂 <lb ed="X" n="0012a06"/><lb ed="R099" n="0589a03"/>有无明在二观後。三惑既即三观必融。此是第五示文旨也</note>。六修中观文初<note place="inline">止观云。生 <lb ed="X" n="0012a07"/><lb ed="R099" n="0589a04"/>不生即不生生。亦即不生不生。自即不自。亦非自非不自。不生生即生不生。亦是不生不生。他即非他。亦非他 <lb ed="X" n="0012a08"/><lb ed="R099" n="0589a05"/>非不他。不生不生即生不生。亦是不生生。亦是不双非。亦是不双照。辅行云。生不生更牒前从假入空。即不生 <lb ed="X" n="0012a09"/><lb ed="R099" n="0589a06"/>生等。是述文意。自即不自等者。重述前文次第行意。意本在于不次第也。依文次第空是自行。即此自行即是 <lb ed="X" n="0012a10"/><lb ed="R099" n="0589a07"/>化他。即非自他。不生生更牒前出假。不生不生引後八中假中二文。比入空说可以意得。故以三文辗转相即 <lb ed="X" n="0012a11"/><lb ed="R099" n="0589a08"/>使空成妙空。乃至假中成妙假中。此即第六示文旨也</note>。</p> <lb ed="X" n="0012a12"/><lb ed="R099" n="0589a09"/><p xml:id="pX56p0012a1201">频此六文。慇勤指的显露彰灼。读者尙昏倘沉密隐 <lb ed="X" n="0012a13"/><lb ed="R099" n="0589a10"/>映。如何取解。此仍不论标章指意等。直指文内有此 <lb ed="X" n="0012a14"/><lb ed="R099" n="0589a11"/>六重耳。</p> <lb ed="X" n="0012a15"/><lb ed="R099" n="0589a12"/><p xml:id="pX56p0012a1501">妙境中明说教大体者。不思议境中有三。若性德境 <lb ed="X" n="0012a16"/><lb ed="R099" n="0589a13"/>乃真如观。理即本自二空也。若修德境乃唯识历事。 <lb ed="X" n="0012a17"/><lb ed="R099" n="0589a14"/>即推检八空也<note place="inline">事理二观知之者寡。此且总示。浅识闻之不须惊心。具如下文廣明渊旨</note>。 <lb ed="X" n="0012a18"/><lb ed="R099" n="0589a15"/>是故自他共離。性相俱不可得。若化他境有因缘故。 <lb ed="X" n="0012a19"/><lb ed="R099" n="0589a16"/>亦可得作自他共離逗物而说。故止观云。当知第一 <lb ed="X" n="0012a20"/><lb ed="R099" n="0589a17"/>義中一法不可得。况三千法。世谛中一心尙具无量 <lb ed="X" n="0012a21"/><lb ed="R099" n="0589a18"/>法。况三千邪。虽四句冥寂。慈悲怜愍。于无名相中假 <lb ed="X" n="0012a22"/><lb ed="R099" n="0589b01"/>名相说。<persName>佛</persName>旨尽净不在因缘共離。即世谛是第一義 <lb ed="X" n="0012a23"/><lb ed="R099" n="0589b02"/>也。若得此意俱不可说俱可说。若随便宜。应言无明 <lb ed="X" n="0012a24"/><lb ed="R099" n="0589b03"/>法法性生一切法。如眠法法心则有一切梦事。心与 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0012b" n="0012b"/> <lb ed="X" n="0012b01"/><lb ed="R099" n="0589b04"/>缘合则三种世间三千相性皆从心起。辅行云。若随 <lb ed="X" n="0012b02"/><lb ed="R099" n="0589b05"/>下。教门大体逗物虽用适时之变。<persName>佛</persName>出世意。教门大 <lb ed="X" n="0012b03"/><lb ed="R099" n="0589b06"/>体皆是因缘和合乃生诸法。故今复依大体而说。故 <lb ed="X" n="0012b04"/><lb ed="R099" n="0589b07"/>云无明法法性。无明是暗法来法。于法性如丹。是药 <lb ed="X" n="0012b05"/><lb ed="R099" n="0589b08"/>法来法。于铜等因缘和合有成金用。是则无明为缘。 <lb ed="X" n="0012b06"/><lb ed="R099" n="0589b09"/>法性为因。明暗和合能生诸法<note place="inline">云云</note>。故知说教大体 <lb ed="X" n="0012b07"/><lb ed="R099" n="0589b10"/>即化他不思议境四性生法中第三共生耳。以单真 <lb ed="X" n="0012b08"/><lb ed="R099" n="0589b11"/>不立。独妄难成。真妄和合方有所为故也。</p> <lb ed="X" n="0012b09"/><lb ed="R099" n="0589b12"/><p xml:id="pX56p0012b0901">发心中则约圆斥偏者。止观云。若但拔苦因不拔苦 <lb ed="X" n="0012b10"/><lb ed="R099" n="0589b13"/>果。此誓杂毒故须观空。若偏观空则不见众生可度。 <lb ed="X" n="0012b11"/><lb ed="R099" n="0589b14"/>是名著空者。诸<persName>佛</persName>所不化。若偏见众生可度。即堕爱 <lb ed="X" n="0012b12"/><lb ed="R099" n="0589b15"/>见大悲。非解脱道。今则非毒非伪故名为真。非空边 <lb ed="X" n="0012b13"/><lb ed="R099" n="0589b16"/>非有边故名为正。故云真正发菩提心也。辅行云。重 <lb ed="X" n="0012b14"/><lb ed="R099" n="0589b17"/>释誓相兼斥偏小。初斥三藏。次若偏下。斥于通教钝 <lb ed="X" n="0012b15"/><lb ed="R099" n="0589b18"/>根菩萨。次若偏见下。斥别教教道亦兼通教。出假菩 <lb ed="X" n="0012b16"/><lb ed="R099" n="0590a01"/>萨未得真应。犹同见爱二观。犹为无明所缚。名非解 <lb ed="X" n="0012b17"/><lb ed="R099" n="0590a02"/>脱。今则下。正明中道。故双非毒伪。</p> <lb ed="X" n="0012b18"/><lb ed="R099" n="0590a03"/><p xml:id="pX56p0012b1801">安心中義开三种者。于其圆顿一心止观。复更義开 <lb ed="X" n="0012b19"/><lb ed="R099" n="0590a04"/>三种止观故也。故止观云。若就三番止观则三百八 <lb ed="X" n="0012b20"/><lb ed="R099" n="0590a05"/>十四。又一心止观复有六十四。合五百一十二。辅行 <lb ed="X" n="0012b21"/><lb ed="R099" n="0590a06"/>云。若就下。更历三种止观以结前数。言若就者。别立 <lb ed="X" n="0012b22"/><lb ed="R099" n="0590a07"/>之辞。文虽唯顿。若更别约次第三观。则一一各有百 <lb ed="X" n="0012b23"/><lb ed="R099" n="0590a08"/>二十八。故著若就之言。次第三合。故立一心。依前重 <lb ed="X" n="0012b24"/><lb ed="R099" n="0590a09"/>擧。故云又耳。人见三番之後更云一心。便谓顿等三 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0012c" n="0012c"/> <lb ed="X" n="0012c01"/><lb ed="R099" n="0590a10"/>止观外更立一心。谓此一心不关前顿。今安心者。依 <lb ed="X" n="0012c02"/><lb ed="R099" n="0590a11"/>前妙境及前妙愿故。前文云。须行塡愿则愿行相称。 <lb ed="X" n="0012c03"/><lb ed="R099" n="0590a12"/>故向安心若总若别幷是圆顿。塡圆顿愿。更开对于 <lb ed="X" n="0012c04"/><lb ed="R099" n="0590a13"/>次第三观。一一观中皆具前来一百二十八。对本一 <lb ed="X" n="0012c05"/><lb ed="R099" n="0590a14"/>心乃成四番一百二十八。合五百一十二。人不见之 <lb ed="X" n="0012c06"/><lb ed="R099" n="0590a15"/>妄生穿凿。</p> <lb ed="X" n="0012c07"/><lb ed="R099" n="0590a16"/><p xml:id="pX56p0012c0701">道品中不出念处者。四种道品中即相生道品也。故 <lb ed="X" n="0012c08"/><lb ed="R099" n="0590a17"/>止观云。道品有四。一当分。二相摄。三约位。四相生。第 <lb ed="X" n="0012c09"/><lb ed="R099" n="0590a18"/>四相生正是调适。如修念处能生正勤。正勤发如意 <lb ed="X" n="0012c10"/><lb ed="R099" n="0590b01"/>足。如意足生五根。五根生五<anchor xml:id="nkr_note_orig_0012001" n="0012001"/>正生七力七觉。七觉入 <lb ed="X" n="0012c11"/><lb ed="R099" n="0590b02"/>八正。是为道品善巧调适。又云。深观念处是坐道场。 <lb ed="X" n="0012c12"/><lb ed="R099" n="0590b03"/>勤观念处名四正勤<note place="inline">云云</note>。大论云。四念处中。四种精 <lb ed="X" n="0012c13"/><lb ed="R099" n="0590b04"/>进名四正勤。四种定心名四如意足。五善根生名为 <lb ed="X" n="0012c14"/><lb ed="R099" n="0590b05"/>五根。五根增长名为五力。分别四念处道用名为七 <lb ed="X" n="0012c15"/><lb ed="R099" n="0590b06"/>觉。四念处安稳道中行名为正道。故知初心行道。用 <lb ed="X" n="0012c16"/><lb ed="R099" n="0590b07"/>三十七品调养止观四种三昧。入菩萨位。辅行云。大 <lb ed="X" n="0012c17"/><lb ed="R099" n="0590b08"/>论下引证。道品幷在念处。是故道品初心幷修。</p> <lb ed="X" n="0012c18"/><lb ed="R099" n="0590b09"/><p xml:id="pX56p0012c1801">通塞中元治能执者。止观云。若不执观空智慧。则能 <lb ed="X" n="0012c19"/><lb ed="R099" n="0590b10"/>破不如所破。但破塞存通。若同外道爱著观空智慧。 <lb ed="X" n="0012c20"/><lb ed="R099" n="0590b11"/>宜以四句遍破能破如所破。令众塞得通。辅行云。虽 <lb ed="X" n="0012c21"/><lb ed="R099" n="0590b12"/>不爱著能破之观。而犹爱著所破之惑。故云若不爱 <lb ed="X" n="0012c22"/><lb ed="R099" n="0590b13"/>著观空智慧则能破不如所破。是故但用破遍破惑。 <lb ed="X" n="0012c23"/><lb ed="R099" n="0590b14"/>故前破遍。但用能破破于所破。犹未悟者。必于能所 <lb ed="X" n="0012c24"/><lb ed="R099" n="0590b15"/>心生塞著。于能生著。观法虽正。著心同邪。是故须破。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0013a" n="0013a"/> <lb ed="X" n="0013a01"/><lb ed="R099" n="0590b16"/>故云爱著观空智慧。是故须以四句三假破能著心。 <lb ed="X" n="0013a02"/><lb ed="R099" n="0590b17"/>使无立处。破能著智如所破惑。故云能破如所破也。 <lb ed="X" n="0013a03"/><lb ed="R099" n="0590b18"/>次位中劝修五悔者。止观云。圆教次位于菩萨境中 <lb ed="X" n="0013a04"/><lb ed="R099" n="0591a01"/>应廣分别。但彼证今修。故须略辨。若四种三昧修习 <lb ed="X" n="0013a05"/><lb ed="R099" n="0591a02"/>方便。通如上说。唯法花别约六时五悔重作方便。今 <lb ed="X" n="0013a06"/><lb ed="R099" n="0591a03"/>就五悔明其位相。先知逆顺十心而繫缘实相是第 <lb ed="X" n="0013a07"/><lb ed="R099" n="0591a04"/>一忏。常忏悔无不忏时。但心理微密观用轻疏。黑恶 <lb ed="X" n="0013a08"/><lb ed="R099" n="0591a05"/>覆障猝难开晓。重运身口助发意业。使疾相应。更加 <lb ed="X" n="0013a09"/><lb ed="R099" n="0591a06"/>五悔耳。忏名陈露先恶。悔名改往修来。劝请者名为 <lb ed="X" n="0013a10"/><lb ed="R099" n="0591a07"/>祈求。声闻自度。直忏<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a1001" n="0013a1001"/><anchor xml:id="beg0013a1001" n="0013a1001"/>己<anchor xml:id="end0013a1001"/>罪<note place="inline">净名疏云。二乘为涅槃。但急断结。不忏宿罪。身子罪 <lb ed="X" n="0013a11"/><lb ed="R099" n="0591a08"/>故不见净土。菩萨达烦恼性。不匆匆断结急取涅槃。但以忏悔为先。净诸功德。故螺髻见净。即此意也</note>。 <lb ed="X" n="0013a12"/><lb ed="R099" n="0591a09"/>菩萨愍众行道。故须劝请。随喜者名为庆。彼<persName>佛</persName>既三 <lb ed="X" n="0013a13"/><lb ed="R099" n="0591a10"/>转法轮利益众生。我助彼喜。迴向者迴众善向菩提。 <lb ed="X" n="0013a14"/><lb ed="R099" n="0591a11"/>发愿者誓也。若无誓愿如牛无御。若能勤行五悔方 <lb ed="X" n="0013a15"/><lb ed="R099" n="0591a12"/>便助开观门。一心三谛豁尔开明。正信坚固无能移 <lb ed="X" n="0013a16"/><lb ed="R099" n="0591a13"/>动。名随喜心。即初品弟子位也<note place="inline">云云</note>。安忍无著但在 <lb ed="X" n="0013a17"/><lb ed="R099" n="0591a14"/>进功者。辅行云。安忍只是忍于五品违顺二境令入 <lb ed="X" n="0013a18"/><lb ed="R099" n="0591a15"/>六根<note place="inline">违即是恶。顺即是善。故止观云。那得薄证片禅即以为喜。纔见少恶便以为忧。辅行云。文擧片禅少 <lb ed="X" n="0013a19"/><lb ed="R099" n="0591a16"/>恶为违顺之端。故知违顺未堪不应领众。故名誉等外障是软贼。当用外三術。一莫受莫著。二缩德露玭。三一 <lb ed="X" n="0013a20"/><lb ed="R099" n="0591a17"/>擧万里。烦恼等内障是强贼。当用内三術。谓即空假中也</note>。離爱只是離六根中相 <lb ed="X" n="0013a21"/><lb ed="R099" n="0591a18"/>似法爱。又次位者。只是行之所阶。恐行者生滥。故于 <lb ed="X" n="0013a22"/><lb ed="R099" n="0591b01"/>次位中别出五品六根淸净劝励行者。令離障離爱。 <lb ed="X" n="0013a23"/><lb ed="R099" n="0591b02"/>既云離障離爱。故知只是进功。故安忍违顺进功六 <lb ed="X" n="0013a24"/><lb ed="R099" n="0591b03"/>根離相似法爱。进功初住。入住<anchor xml:id="nkr_note_add_0013a2401" n="0013a2401"/><anchor xml:id="beg0013a2401" n="0013a2401"/>已<anchor xml:id="end0013a2401"/>去今所不论。故诸 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0013b" n="0013b"/> <lb ed="X" n="0013b01"/><lb ed="R099" n="0591b04"/>经论初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0013b0101" n="0013b0101"/><anchor xml:id="beg0013b0101" n="0013b0101"/>已<anchor xml:id="end0013b0101"/>去多明辅<persName>佛</persName>化他之相。不复委悉论于 <lb ed="X" n="0013b02"/><lb ed="R099" n="0591b05"/>自行。搜者求也索也。宗者本也。源者水原也。宗源即 <lb ed="X" n="0013b03"/><lb ed="R099" n="0591b06"/>是处所及立本文意也。识者知也。大纲者网上之大 <lb ed="X" n="0013b04"/><lb ed="R099" n="0591b07"/>绳也。大纲即宗源。网目即诸文。整者正也齐也。存者 <lb ed="X" n="0013b05"/><lb ed="R099" n="0591b08"/>在也立也。释籤云。网中之要莫若纲维。维者繫也。白 <lb ed="X" n="0013b06"/><lb ed="R099" n="0591b09"/>虎通云。大者为纲。小者为纪。纲者张也。纪者理也。张 <lb ed="X" n="0013b07"/><lb ed="R099" n="0591b10"/>理上下整齐一伦。若罗网之有纲纪而万目齐张也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013b08"/><lb ed="R099" n="0591b11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">三明事理傍正</cb:mulu><head>三明事理傍正</head><p xml:id="pX56p0013b0807" cb:place="inline">中云。如四三昧。正为显理。傍兼治重 <lb ed="X" n="0013b09"/><lb ed="R099" n="0591b12"/>者。四种三昧。能缘虽异。所缘无别。是故乃名正为显 <lb ed="X" n="0013b10"/><lb ed="R099" n="0591b13"/>理。故辅行云。四种三昧所历事别。若能观观无非一 <lb ed="X" n="0013b11"/><lb ed="R099" n="0591b14"/>心。所显之理无非三谛。期心悟理名之为正。重障自 <lb ed="X" n="0013b12"/><lb ed="R099" n="0591b15"/>除名之为傍。重障不出四重五逆。故常坐三昧观于 <lb ed="X" n="0013b13"/><lb ed="R099" n="0591b16"/>三道。观业重者无出五逆。又半行半坐三昧中方等 <lb ed="X" n="0013b14"/><lb ed="R099" n="0591b17"/>忏云。犯沙弥戒乃至大比丘戒。若不还生无有是处。 <lb ed="X" n="0013b15"/><lb ed="R099" n="0591b18"/>即忏业道文也。法花忏云。七众犯戒。欲一弹指顷除 <lb ed="X" n="0013b16"/><lb ed="R099" n="0592a01"/>灭罪者。应当修习此法花经随自意三昧。诸经行法。 <lb ed="X" n="0013b17"/><lb ed="R099" n="0592a02"/>如请观音及七<persName>佛</persName>神咒经･虚空藏经等。莫不皆为灭 <lb ed="X" n="0013b18"/><lb ed="R099" n="0592a03"/>除重业。如十法界正示理具傍识浅深者。阴境十乘 <lb ed="X" n="0013b19"/><lb ed="R099" n="0592a04"/>第一观心。是不思议境中先明思议十法界逦迆浅 <lb ed="X" n="0013b20"/><lb ed="R099" n="0592a05"/>深。即傍识浅深也。次明不思议境。于一念中理具三 <lb ed="X" n="0013b21"/><lb ed="R099" n="0592a06"/>千。即正示理具也。如识次位正为简滥傍为通经者。 <lb ed="X" n="0013b22"/><lb ed="R099" n="0592a07"/>止观中明三藏次位竟。乃云此教初浅尙有次位。岂 <lb ed="X" n="0013b23"/><lb ed="R099" n="0592a08"/>有凡夫造心即言上位。此非上慢推与谁乎<note place="inline">由是言之。暗证 <lb ed="X" n="0013b24"/><lb ed="R099" n="0592a09"/>叨滥。非适今也</note>。辅行云。此教下。斥滥也。此科<note place="inline">次位</note>正为简滥故 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0013c" n="0013c"/> <lb ed="X" n="0013c01"/><lb ed="R099" n="0592a10"/>来。是故须斥。三藏既尔。通别圆三岂不然乎。故云正 <lb ed="X" n="0013c02"/><lb ed="R099" n="0592a11"/>为简滥也。止观又云。今有十意融通<persName>佛</persName>法。一明道理 <lb ed="X" n="0013c03"/><lb ed="R099" n="0592a12"/>寂绝亡離不可思议。二明教门纲格。顿渐秘密不定 <lb ed="X" n="0013c04"/><lb ed="R099" n="0592a13"/>藏通别圆。三明经论矛盾。以四悉意开结融滞。四明 <lb ed="X" n="0013c05"/><lb ed="R099" n="0592a14"/>巧破执著。单复具足无言尽净。五明结正法门。对当 <lb ed="X" n="0013c06"/><lb ed="R099" n="0592a15"/>行位权实大小贤圣不滥。六明于一法门。纵横无碍 <lb ed="X" n="0013c07"/><lb ed="R099" n="0592a16"/>纶緖次第。七明开章科段。钩锁相承生起可爱。八明 <lb ed="X" n="0013c08"/><lb ed="R099" n="0592a17"/>帖释经文婉转绣媚。总用如上方法随语消释。義顺 <lb ed="X" n="0013c09"/><lb ed="R099" n="0592a18"/>而文当。九明翻译华梵。十明一一句偈如闻而修入 <lb ed="X" n="0013c10"/><lb ed="R099" n="0592b01"/>心成观。今言傍为通经者。即十意中第八帖释经文 <lb ed="X" n="0013c11"/><lb ed="R099" n="0592b02"/>也。又十意中第六结正法门权实大小。贤圣不滥。即 <lb ed="X" n="0013c12"/><lb ed="R099" n="0592b03"/>正为简滥也。破古为傍者。则显立今为正也。文不可 <lb ed="X" n="0013c13"/><lb ed="R099" n="0592b04"/>废者。若不存于古师之谬。将何以显今家之正。是以 <lb ed="X" n="0013c14"/><lb ed="R099" n="0592b05"/>破古文不可废必须存之。盖以非显是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0013c15"/><lb ed="R099" n="0592b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">四明文偏意圆</cb:mulu><head>四明文偏意圆</head><p xml:id="pX56p0013c1507" cb:place="inline">中言。如以三止观结于诸文等者。如 <lb ed="X" n="0013c16"/><lb ed="R099" n="0592b07"/>前备引。言文偏者。即渐次不定也。言意圆者。正意为 <lb ed="X" n="0013c17"/><lb ed="R099" n="0592b08"/>明圆顿也。故前文云。以大意中文略意廣。故用三一 <lb ed="X" n="0013c18"/><lb ed="R099" n="0592b09"/>收束结撮。应知部内意唯在顿也。及五略中所用三 <lb ed="X" n="0013c19"/><lb ed="R099" n="0592b10"/>教诸境<note place="inline">阴等十境</note>十乘纵横。偏小等者。亦如前引。故前文 <lb ed="X" n="0013c20"/><lb ed="R099" n="0592b11"/>云。下文虽有四教八教。思议不思议。相待绝待。皆为 <lb ed="X" n="0013c21"/><lb ed="R099" n="0592b12"/>显于圆顿一实也。三种止观皆缘实相等者。渐次不 <lb ed="X" n="0013c22"/><lb ed="R099" n="0592b13"/>定既皆缘实相。当知渐等其文虽偏厥意乃圆也。又 <lb ed="X" n="0013c23"/><lb ed="R099" n="0592b14"/>止观第一发心中约四弘显。是引证三谛之後释疑。 <lb ed="X" n="0013c24"/><lb ed="R099" n="0592b15"/>文云。若尔云何复言遊心法界如虚空。又言无明明 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0014a" n="0014a"/> <lb ed="X" n="0014a01"/><lb ed="R099" n="0592b16"/>者即毕竟空。此擧空为言端。空即不空。亦即非空非 <lb ed="X" n="0014a02"/><lb ed="R099" n="0592b17"/>不空<note place="inline">云云</note>。辅行云。若尔下。释疑。疑云若具三谛花严 <lb ed="X" n="0014a03"/><lb ed="R099" n="0592b18"/>云何但言如空。及大品中云毕竟空。此擧下。释疑也。 <lb ed="X" n="0014a04"/><lb ed="R099" n="0593a01"/>文偏意圆不应偏难。空即具三故云空即不空等。何 <lb ed="X" n="0014a05"/><lb ed="R099" n="0593a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0014a0501" n="0014a0501"/><anchor xml:id="beg0014a0501" n="0014a0501"/>但<anchor xml:id="end0014a0501"/>空尔。假中亦然。具如下文喩疑显正例中辨之<note place="inline">云 <lb ed="X" n="0014a06"/><lb ed="R099" n="0593a03"/>云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014a07"/><lb ed="R099" n="0593a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">五明廣略有无</cb:mulu><head>五明廣略有无</head><p xml:id="pX56p0014a0707" cb:place="inline">中云。如发心中显数则廣而文相略 <lb ed="X" n="0014a08"/><lb ed="R099" n="0593a05"/>者。五略第一发大心中列于十种。一推种种理。二睹 <lb ed="X" n="0014a09"/><lb ed="R099" n="0593a06"/>种种相。三睹种种神通。四闻种种法。五遊种种土。六 <lb ed="X" n="0014a10"/><lb ed="R099" n="0593a07"/>睹种种众。七见修种种行。八见种种法灭。九见种种 <lb ed="X" n="0014a11"/><lb ed="R099" n="0593a08"/>过。十见他受种种苦。此乃即是显数则廣也。于十科 <lb ed="X" n="0014a12"/><lb ed="R099" n="0593a09"/>中<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1201" n="0014a1201"/><anchor xml:id="beg0014a1201" n="0014a1201"/>但<anchor xml:id="end0014a1201"/>约四教粗释前四。故云而文相略也。又于十科 <lb ed="X" n="0014a13"/><lb ed="R099" n="0593a10"/>中但释前四。後六略无。指例而<anchor xml:id="nkr_note_add_0014a1301" n="0014a1301"/><anchor xml:id="beg0014a1301" n="0014a1301"/>已<anchor xml:id="end0014a1301"/>。故云其净土徒众 <lb ed="X" n="0014a14"/><lb ed="R099" n="0593a11"/>修行法灭受苦起过等。发心例前可解。不复委记。故 <lb ed="X" n="0014a15"/><lb ed="R099" n="0593a12"/>云而文相略也。後十法中文相则廣而显数略者。即 <lb ed="X" n="0014a16"/><lb ed="R099" n="0593a13"/>後第七正修十乘。第二发心中委明依境发菩提心 <lb ed="X" n="0014a17"/><lb ed="R099" n="0593a14"/>及以圆斥偏等。故云文相则廣也。不列十科。故云而 <lb ed="X" n="0014a18"/><lb ed="R099" n="0593a15"/>显数略也。修大行中事仪则廣而十法略等者。辅行 <lb ed="X" n="0014a19"/><lb ed="R099" n="0593a16"/>云。所言常坐乃至非行非坐者。约身仪为名也。修大 <lb ed="X" n="0014a20"/><lb ed="R099" n="0593a17"/>行中既委明此。故云事仪则廣也。然四种三昧若从 <lb ed="X" n="0014a21"/><lb ed="R099" n="0593a18"/>法为名。常坐名一行。常行名<persName>佛</persName>立。半行半坐名方等 <lb ed="X" n="0014a22"/><lb ed="R099" n="0593b01"/>法花。非行非坐名随自意。辅行释常坐三昧中云。此 <lb ed="X" n="0014a23"/><lb ed="R099" n="0593b02"/>去乃至非行非坐。幷粗准本经示观门之语。纵有似 <lb ed="X" n="0014a24"/><lb ed="R099" n="0593b03"/>于十观之相。而文幷约略。未可以辨观法始终。初发 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0014b" n="0014b"/> <lb ed="X" n="0014b01"/><lb ed="R099" n="0593b04"/>大心及下三略亦复如是。故此五章但名大意。此文 <lb ed="X" n="0014b02"/><lb ed="R099" n="0593b05"/>谨依两经粗列<note place="inline">文殊问･文殊说两般若经</note>。语简意远不可谬判。若 <lb ed="X" n="0014b03"/><lb ed="R099" n="0593b06"/>欲消释。必善下文十乘观法方可離谬。若據下文无 <lb ed="X" n="0014b04"/><lb ed="R099" n="0593b07"/>四行相。则下文成略。今據观法十乘未周。则此中成 <lb ed="X" n="0014b05"/><lb ed="R099" n="0593b08"/>略。是故五略从观略边不从于事。後三大章大意中 <lb ed="X" n="0014b06"/><lb ed="R099" n="0593b09"/>有等者。後三即是第八果报。第九起教。第十旨归也。 <lb ed="X" n="0014b07"/><lb ed="R099" n="0593b10"/>大意中有即是第三感大果。第四裂大网。第五归大 <lb ed="X" n="0014b08"/><lb ed="R099" n="0593b11"/>处也。辅行问云。大章起教五略。裂网云何得同。答。对 <lb ed="X" n="0014b09"/><lb ed="R099" n="0593b12"/>扬利物名为起教。令他除疑名为裂网。起教本为除 <lb ed="X" n="0014b10"/><lb ed="R099" n="0593b13"/>他疑网。是故同也。起教既与裂网是同。果报旨归岂 <lb ed="X" n="0014b11"/><lb ed="R099" n="0593b14"/>可异于感果归处。故知後三大章大意中则有也。廣 <lb ed="X" n="0014b12"/><lb ed="R099" n="0593b15"/>解中无者<note place="inline">五略九廣</note>。止观序云。虽乐说不穷。纔至见境。法 <lb ed="X" n="0014b13"/><lb ed="R099" n="0593b16"/>轮停转。後分弗宣。辅行云。时逼夏终。虽阙馀文。行门 <lb ed="X" n="0014b14"/><lb ed="R099" n="0593b17"/>非要。略中<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b1401" n="0014b1401"/><anchor xml:id="beg0014b1401" n="0014b1401"/>已<anchor xml:id="end0014b1401"/>具。足表期心。即大章第七开为十境。至 <lb ed="X" n="0014b15"/><lb ed="R099" n="0593b18"/>第七境馀不复宣。後三大章及馀三境。托缘不终。馀 <lb ed="X" n="0014b16"/><lb ed="R099" n="0594a01"/>文虽略准上可知。增上慢境。如禅境云。无所知人得 <lb ed="X" n="0014b17"/><lb ed="R099" n="0594a02"/>此谓为无生忍。四禅比丘谓为四果。後之两境只是 <lb ed="X" n="0014b18"/><lb ed="R099" n="0594a03"/>两教二乘。三教菩萨具在体相摄法偏圆等文及诸 <lb ed="X" n="0014b19"/><lb ed="R099" n="0594a04"/>境中可思议内。後三大章亦准五略後之三略。其文 <lb ed="X" n="0014b20"/><lb ed="R099" n="0594a05"/>虽缺于義<anchor xml:id="nkr_note_add_0014b2001" n="0014b2001"/><anchor xml:id="beg0014b2001" n="0014b2001"/>已<anchor xml:id="end0014b2001"/>足。故托夏末以为缺缘。信行圆乘于兹 <lb ed="X" n="0014b21"/><lb ed="R099" n="0594a06"/>罢唱。故云法轮停转。被行略周馀止不说。故云後分 <lb ed="X" n="0014b22"/><lb ed="R099" n="0594a07"/>弗宣。十种境界正观中有等者。大章第七正修止观 <lb ed="X" n="0014b23"/><lb ed="R099" n="0594a08"/>中先列十境以为所观。一阴界入。二烦恼。三病患。四 <lb ed="X" n="0014b24"/><lb ed="R099" n="0594a09"/>业相。五魔事。六禅定。七诸见。八上慢。九二乘。十菩萨。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0014c" n="0014c"/> <lb ed="X" n="0014c01"/><lb ed="R099" n="0594a10"/>虽互略无義必通具者。辅行云。常坐观三道。常行观 <lb ed="X" n="0014c02"/><lb ed="R099" n="0594a11"/><persName>佛</persName>相好。方等观尊容道具。法花观六牙白象。随自意 <lb ed="X" n="0014c03"/><lb ed="R099" n="0594a12"/>历善恶无记。幷是所历事别。且所历之事岂非阴入。 <lb ed="X" n="0014c04"/><lb ed="R099" n="0594a13"/>以凡夫无始未曾離阴。故阴入现前馀九待发。故四 <lb ed="X" n="0014c05"/><lb ed="R099" n="0594a14"/>三昧義必通具十种境界。又辅行释常坐三昧云。于 <lb ed="X" n="0014c06"/><lb ed="R099" n="0594a15"/>此文中然以義推十乘略足。法界等名即妙境也。为 <lb ed="X" n="0014c07"/><lb ed="R099" n="0594a16"/>化众生即发心也。繫缘一念即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0014001" n="0014001"/>安心也。观于三道即 <lb ed="X" n="0014c08"/><lb ed="R099" n="0594a17"/>破遍也。历一切法即通塞也。而修<persName>佛</persName>道即道品也。观 <lb ed="X" n="0014c09"/><lb ed="R099" n="0594a18"/>于业苦即助道也。识观不滥即次位也。次位之中兼 <lb ed="X" n="0014c10"/><lb ed="R099" n="0594b01"/>于馀二<note place="inline">安忍･離爱</note>下。三三昧意止观文附事虽略。若以義 <lb ed="X" n="0014c11"/><lb ed="R099" n="0594b02"/>说準此可知。又发心中文相虽略義必通具。故须委 <lb ed="X" n="0014c12"/><lb ed="R099" n="0594b03"/>明依境发心及以圆斥偏等。又十法中显数虽略義 <lb ed="X" n="0014c13"/><lb ed="R099" n="0594b04"/>必通具。亦须委显十种之数也。辅行问云。应先起誓 <lb ed="X" n="0014c14"/><lb ed="R099" n="0594b05"/>後观妙境。何故境後方云发心。答。境前非不发心。具 <lb ed="X" n="0014c15"/><lb ed="R099" n="0594b06"/>如五略中意。今发重为成观。故须缘理益他也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0014c16"/><lb ed="R099" n="0594b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">六明文行不同</cb:mulu><head>六明文行不同</head><p xml:id="pX56p0014c1607" cb:place="inline">中云。如十境十乘生起次第者。止观 <lb ed="X" n="0014c17"/><lb ed="R099" n="0594b08"/>云。阴境在初具于二義。一者现前。二者依经。大品云。 <lb ed="X" n="0014c18"/><lb ed="R099" n="0594b09"/>声闻依四念处行道。菩萨初观色乃至一切种智。因 <lb ed="X" n="0014c19"/><lb ed="R099" n="0594b10"/>观阴果动烦恼因。大分俱观致有病患。因观三境则 <lb ed="X" n="0014c20"/><lb ed="R099" n="0594b11"/>生诸业。恶业欲灭魔惧出境则生魔事。若过魔事则 <lb ed="X" n="0014c21"/><lb ed="R099" n="0594b12"/>有功德故生禅定。禅有观支邪慧猛利故生诸见。见 <lb ed="X" n="0014c22"/><lb ed="R099" n="0594b13"/>心暂息未得谓得故生上慢。见慢既静小习忽起故 <lb ed="X" n="0014c23"/><lb ed="R099" n="0594b14"/>生二乘。若忆本愿虽不堕小则生菩萨。辅行云。由观 <lb ed="X" n="0014c24"/><lb ed="R099" n="0594b15"/>阴入生下九境。能所相扶次第出生而成十意。然此 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0015a" n="0015a"/> <lb ed="X" n="0015a01"/><lb ed="R099" n="0594b16"/>生起且附文相。一家著述。凡立章门无不生起。若依 <lb ed="X" n="0015a02"/><lb ed="R099" n="0594b17"/>下文十境互发。则无复次第。止观云。既自达妙境即 <lb ed="X" n="0015a03"/><lb ed="R099" n="0594b18"/>起誓悲他。次作行塡愿。愿行既巧破无不遍。遍破之 <lb ed="X" n="0015a04"/><lb ed="R099" n="0595a01"/>中精识通塞令道品进行。又用助开道。道中之位<anchor xml:id="nkr_note_add_0015a0401" n="0015a0401"/><anchor xml:id="beg0015a0401" n="0015a0401"/>己<anchor xml:id="end0015a0401"/> <lb ed="X" n="0015a05"/><lb ed="R099" n="0595a02"/>他皆识安忍内外荣辱。莫著中道法爱。故得疾入菩 <lb ed="X" n="0015a06"/><lb ed="R099" n="0595a03"/>萨位。辅行云。生起次第今文可见。四念处中以初四 <lb ed="X" n="0015a07"/><lb ed="R099" n="0595a04"/>法皆共成于上求下化。故彼文云。上求不思议境。观 <lb ed="X" n="0015a08"/><lb ed="R099" n="0595a05"/>于烦恼即是菩提。于此烦恼上求菩提。无别求也。生 <lb ed="X" n="0015a09"/><lb ed="R099" n="0595a06"/>死涅槃亦复如是。为欲下化应须发心。即发弘誓。我 <lb ed="X" n="0015a10"/><lb ed="R099" n="0595a07"/>以何法上求下化。应须安心莊严上求。以此定慧能 <lb ed="X" n="0015a11"/><lb ed="R099" n="0595a08"/>度众生。名为下化。若无上果下化不成。故知果成由 <lb ed="X" n="0015a12"/><lb ed="R099" n="0595a09"/>于破遍。若破不遍须识通塞。下去生起与今文同。以 <lb ed="X" n="0015a13"/><lb ed="R099" n="0595a10"/>此而观前之四法用无前後。通塞等三成就前四。次 <lb ed="X" n="0015a14"/><lb ed="R099" n="0595a11"/>位等三以判前七。能善用者十如指掌。今文但列十 <lb ed="X" n="0015a15"/><lb ed="R099" n="0595a12"/>境十乘生起次第。而不说其无复次第异同之相。故 <lb ed="X" n="0015a16"/><lb ed="R099" n="0595a13"/>今乃引辅行之文以显今文耳。十禅浅深者。止观禅 <lb ed="X" n="0015a17"/><lb ed="R099" n="0595a14"/>境中列十种禅。一根本四禅。二十六特勝。三通明。四 <lb ed="X" n="0015a18"/><lb ed="R099" n="0595a15"/>九想。五八偝捨。六大不净。七慈心。八因缘。九念<persName>佛</persName>。十 <lb ed="X" n="0015a19"/><lb ed="R099" n="0595a16"/>神通。又云次明深浅不同者。四禅是根本暗证味禅。 <lb ed="X" n="0015a20"/><lb ed="R099" n="0595a17"/>凡圣通共薄修即得。特勝少有观慧。不味不暗证。横 <lb ed="X" n="0015a21"/><lb ed="R099" n="0595a18"/>对念处。竖对根本。故先味次净。通明观慧证相深细。 <lb ed="X" n="0015a22"/><lb ed="R099" n="0595b01"/>细次于总。此三同是根本实观。治惑力弱。九想正是 <lb ed="X" n="0015a23"/><lb ed="R099" n="0595b02"/>假想初门。前锋伏欲故次列之。九想但厌患外境未 <lb ed="X" n="0015a24"/><lb ed="R099" n="0595b03"/>治其心。故次偝捨。偝捨虽破内外贪欲。总而未别。缘 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0015b" n="0015b"/> <lb ed="X" n="0015b01"/><lb ed="R099" n="0595b04"/>中不得自在。故次明大不净。破依正贪也。虽总别治 <lb ed="X" n="0015b02"/><lb ed="R099" n="0595b05"/>贪。未修大福德。故次慈心。虽内治重贪。外修福德。不 <lb ed="X" n="0015b03"/><lb ed="R099" n="0595b06"/>入因缘则非世间正见。故次因缘。三世轮转无主无 <lb ed="X" n="0015b04"/><lb ed="R099" n="0595b07"/>我。成世正见。虽世正见。缘底下因人福力微弱。次缘 <lb ed="X" n="0015b05"/><lb ed="R099" n="0595b08"/>上果福力廣大。虽前来诸定未有力用转变自在。故 <lb ed="X" n="0015b06"/><lb ed="R099" n="0595b09"/>次神通。辅行云。次明深浅者。即是十门生起次第。初 <lb ed="X" n="0015b07"/><lb ed="R099" n="0595b10"/>明根本。何故特勝次根本来。乃至神通次念<persName>佛</persName>来。前 <lb ed="X" n="0015b08"/><lb ed="R099" n="0595b11"/>浅後深故云深浅。亦名十门各有来意。竖破法遍文 <lb ed="X" n="0015b09"/><lb ed="R099" n="0595b12"/>虽次第行必随人者。谓竖破法遍之文。虽则先空次 <lb ed="X" n="0015b10"/><lb ed="R099" n="0595b13"/>假後中。若论其行。必须随人以寄次第显不次第故 <lb ed="X" n="0015b11"/><lb ed="R099" n="0595b14"/>也。故下即云竖破元为显于不二。然则虽为显于不 <lb ed="X" n="0015b12"/><lb ed="R099" n="0595b15"/>二。何妨约于文相次第。所以又云或随竖次入何障 <lb ed="X" n="0015b13"/><lb ed="R099" n="0595b16"/>于理。即不障于真俗中道三谛之理也。此则虽有横 <lb ed="X" n="0015b14"/><lb ed="R099" n="0595b17"/>竖而非横竖。虽非横竖而横而竖。故虽次第而不次 <lb ed="X" n="0015b15"/><lb ed="R099" n="0595b18"/>第。虽不次第而次第宛然也。十禅何必自浅阶深者。 <lb ed="X" n="0015b16"/><lb ed="R099" n="0596a01"/>重征上文。十禅浅深未必全尔。亦是行必随人前後 <lb ed="X" n="0015b17"/><lb ed="R099" n="0596a02"/>无在也。而止观中乃云深浅者。且附文相生起次第 <lb ed="X" n="0015b18"/><lb ed="R099" n="0596a03"/>耳。然虽前後无在。不妨生起次第。故下即云。自浅阶 <lb ed="X" n="0015b19"/><lb ed="R099" n="0596a04"/>深妙观斯在。斯者此也。在者存也。阶者级也。梯也如 <lb ed="X" n="0015b20"/><lb ed="R099" n="0596a05"/>梯之等差也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015b21"/><lb ed="R099" n="0596a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">七明待绝前後</cb:mulu><head>七明待绝前後</head><p xml:id="pX56p0015b2107" cb:place="inline">中云。若约教相必先待後绝者。先约 <lb ed="X" n="0015b22"/><lb ed="R099" n="0596a07"/>相待判妙异粗。次约绝待开粗是妙。此二亦名废粗 <lb ed="X" n="0015b23"/><lb ed="R099" n="0596a08"/>开粗。判今法花唯具二妙。法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0015b2301" n="0015b2301"/><anchor xml:id="beg0015b2301" n="0015b2301"/>已<anchor xml:id="end0015b2301"/>前虽有圆实都无 <lb ed="X" n="0015b24"/><lb ed="R099" n="0596a09"/>待绝。问。待绝俱绝方名为绝。何故谓之待绝二邪。答。 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0015c" n="0015c"/> <lb ed="X" n="0015c01"/><lb ed="R099" n="0596a10"/>若明绝待故须俱绝。若明经意故须双明。经意虽双。 <lb ed="X" n="0015c02"/><lb ed="R099" n="0596a11"/>理无异趣。以此俱绝对前称待。所待未会会方名绝。 <lb ed="X" n="0015c03"/><lb ed="R099" n="0596a12"/>是故法花得二妙名。由待知妙妙体是绝。绝亦无寄 <lb ed="X" n="0015c04"/><lb ed="R099" n="0596a13"/>妙体无二。若论道理待绝俱时者。待绝既是废粗开 <lb ed="X" n="0015c05"/><lb ed="R099" n="0596a14"/>粗。释籤乃问开废何别。答。约法乃开时即废。约喩必 <lb ed="X" n="0015c06"/><lb ed="R099" n="0596a15"/>義须先开。若尔法喩差违何成喩法。答。據理似与喩 <lb ed="X" n="0015c07"/><lb ed="R099" n="0596a16"/>有违。據事似先开後废。如先示方便即是真实。既识 <lb ed="X" n="0015c08"/><lb ed="R099" n="0596a17"/>实<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0801" n="0015c0801"/><anchor xml:id="beg0015c0801" n="0015c0801"/>已<anchor xml:id="end0015c0801"/>永不用权。若约理者开废俱时。开时<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c0802" n="0015c0802"/><anchor xml:id="beg0015c0802" n="0015c0802"/>已<anchor xml:id="end0015c0802"/>废故也。 <lb ed="X" n="0015c09"/><lb ed="R099" n="0596a18"/>止观既是法花妙行。所以释名论待论绝。又辅行释 <lb ed="X" n="0015c10"/><lb ed="R099" n="0596b01"/>偏圆五科权实中云。问。玄文诸義幷先开後废。如向 <lb ed="X" n="0015c11"/><lb ed="R099" n="0596b02"/>所引何故先废後开<note place="inline">止观之中先废後开</note>。答。玄文约喩。如世莲 <lb ed="X" n="0015c12"/><lb ed="R099" n="0596b03"/>华必先开後落。此从法便故先废後开。既废权<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c1201" n="0015c1201"/><anchor xml:id="beg0015c1201" n="0015c1201"/>已<anchor xml:id="end0015c1201"/>实 <lb ed="X" n="0015c13"/><lb ed="R099" n="0596b04"/>则可见義之如开。又此废文与彼稍异。彼约法花废 <lb ed="X" n="0015c14"/><lb ed="R099" n="0596b05"/>前权部权教。复须开前权部权教。今约诸文辗转相 <lb ed="X" n="0015c15"/><lb ed="R099" n="0596b06"/>废。犹似未开故在开前。今具二義故废在前。又废同 <lb ed="X" n="0015c16"/><lb ed="R099" n="0596b07"/>于待。开同于绝。待前绝後未失常规。故知若顺莲花 <lb ed="X" n="0015c17"/><lb ed="R099" n="0596b08"/>三喩。则须先施次开後废。若唯论妙法。则先待次绝。 <lb ed="X" n="0015c18"/><lb ed="R099" n="0596b09"/>故开废次第及待绝前後義在于此。又释籤云。若不 <lb ed="X" n="0015c19"/><lb ed="R099" n="0596b10"/>论待无以明绝。若明待<anchor xml:id="nkr_note_add_0015c1901" n="0015c1901"/><anchor xml:id="beg0015c1901" n="0015c1901"/>已<anchor xml:id="end0015c1901"/>即指所待是于能绝。能绝 <lb ed="X" n="0015c20"/><lb ed="R099" n="0596b11"/>亦绝方名为绝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0015c21"/><lb ed="R099" n="0596b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">八明破会不同</cb:mulu><head>八明破会不同</head><p xml:id="pX56p0015c2107" cb:place="inline">中云。若依化仪必先破次会等者。此 <lb ed="X" n="0015c22"/><lb ed="R099" n="0596b13"/>文可解。故今偏圆借彼释名。次第则别者。即前所谓 <lb ed="X" n="0015c23"/><lb ed="R099" n="0596b14"/>乃至偏圆文中具引莲花三喩释名也。止观辅行如 <lb ed="X" n="0015c24"/><lb ed="R099" n="0596b15"/>前备引。玄文判教。凡有释義破既居先。今文借用三 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0016a" n="0016a"/> <lb ed="X" n="0016a01"/><lb ed="R099" n="0596b16"/>喩释名。破乃在後。是故谓之次第则别。何者。以由先 <lb ed="X" n="0016a02"/><lb ed="R099" n="0596b17"/>施次开後废。後废即是破義故也。故此与前待前绝 <lb ed="X" n="0016a03"/><lb ed="R099" n="0596b18"/>後不可雷同矣。故文句引光宅释开方便门示真实 <lb ed="X" n="0016a04"/><lb ed="R099" n="0597a01"/>相云。昔鹿苑機杂。盛说三藏。未明一理。尔时以权隐 <lb ed="X" n="0016a05"/><lb ed="R099" n="0597a02"/>实。一理为权教所闭。今王城赴大機显于真实。真实 <lb ed="X" n="0016a06"/><lb ed="R099" n="0597a03"/>既显则废除昔教。昔教被废故方便门开。一理既彰 <lb ed="X" n="0016a07"/><lb ed="R099" n="0597a04"/>则真实相显。章安斥云。此解乃是破于方便非开方 <lb ed="X" n="0016a08"/><lb ed="R099" n="0597a05"/>便。以此证之。废权即是破权義也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016a09"/><lb ed="R099" n="0597a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">九明行解不同</cb:mulu><head>九明行解不同</head><p xml:id="pX56p0016a0907" cb:place="inline">中云。如五略生起者。止观云。云何发 <lb ed="X" n="0016a10"/><lb ed="R099" n="0597a07"/>大心众生昏倒不自觉知。劝令醒悟上求下化。虽复 <lb ed="X" n="0016a11"/><lb ed="R099" n="0597a08"/>发心。望路不动永无达期。劝牢强精进行四种三昧。 <lb ed="X" n="0016a12"/><lb ed="R099" n="0597a09"/>虽不求梵天梵天自应。称扬妙报慰悦其心。种种经 <lb ed="X" n="0016a13"/><lb ed="R099" n="0597a10"/>论开人眼目。融通经论解结出笼。若知法界无有始 <lb ed="X" n="0016a14"/><lb ed="R099" n="0597a11"/>终。豁然大朗无碍自在。生起五略显于十廣。良以五 <lb ed="X" n="0016a15"/><lb ed="R099" n="0597a12"/>十不出自行因果化他能所故也。分别十章者。止观 <lb ed="X" n="0016a16"/><lb ed="R099" n="0597a13"/>云。分别者。十章功德如囊中有宝。不探示人人无见 <lb ed="X" n="0016a17"/><lb ed="R099" n="0597a14"/>者。今十章幾真幾俗幾非真非俗。幾圣说默非说非 <lb ed="X" n="0016a18"/><lb ed="R099" n="0597a15"/>默。乃至云幾横竖非横竖。如是等自在作问。辅行云。 <lb ed="X" n="0016a19"/><lb ed="R099" n="0597a16"/>始从真俗。终至横竖。略以十门分别十章。引证破古。 <lb ed="X" n="0016a20"/><lb ed="R099" n="0597a17"/>问答料简者。料简即是分别十章文後料简一科也。 <lb ed="X" n="0016a21"/><lb ed="R099" n="0597a18"/>彼料简中最初问云。略指大意同异云何<note place="inline">云云</note>。引证 <lb ed="X" n="0016a22"/><lb ed="R099" n="0597b01"/>破古即是序中引证三种止观及释疑之文。故疑者 <lb ed="X" n="0016a23"/><lb ed="R099" n="0597b02"/>云。诸法寂灭相不可以言宣<note place="inline">云云</note>。破云但引一边不 <lb ed="X" n="0016a24"/><lb ed="R099" n="0597b03"/>见其二<note place="inline">云云</note>。又引证破古问答料简。亦非一向侷在 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0016b" n="0016b"/> <lb ed="X" n="0016b01"/><lb ed="R099" n="0597b04"/>序中。应须遍该一部始终。寻之可见不烦委示。多为 <lb ed="X" n="0016b02"/><lb ed="R099" n="0597b05"/>生解者。以止观云。前六重依修多罗以开妙解故也。 <lb ed="X" n="0016b03"/><lb ed="R099" n="0597b06"/>若尔。引证破古等且须约于开解之文<note place="inline">云云</note>。若十法总 <lb ed="X" n="0016b04"/><lb ed="R099" n="0597b07"/>别乃至专在于行者。以止观云。今依妙解以立正行 <lb ed="X" n="0016b05"/><lb ed="R099" n="0597b08"/>故也。十法总别。十境互发。十境发相。至下大章总别 <lb ed="X" n="0016b06"/><lb ed="R099" n="0597b09"/>例中具引示之。十禅離合者。離者开也。止观禅境中 <lb ed="X" n="0016b07"/><lb ed="R099" n="0597b10"/>云。此十门<note place="inline">十门即是十禅</note>与五门十五门但有开合之异耳。 <lb ed="X" n="0016b08"/><lb ed="R099" n="0597b11"/>开五为十者。开数息出特勝･通明。开不净出偝捨･大 <lb ed="X" n="0016b09"/><lb ed="R099" n="0597b12"/>不净･慈心･因缘･守本。念<persName>佛</persName>门。毘昙名界方便。禅经名 <lb ed="X" n="0016b10"/><lb ed="R099" n="0597b13"/>念<persName>佛</persName>。此亦守本。神通约九禅上。发不专據一法。辅行 <lb ed="X" n="0016b11"/><lb ed="R099" n="0597b14"/>云。五门即是五停门也。十五门者。于五停门各开为 <lb ed="X" n="0016b12"/><lb ed="R099" n="0597b15"/>三故成十五。止观云。合十五为十者。数息･不净各有 <lb ed="X" n="0016b13"/><lb ed="R099" n="0597b16"/>三则不合。慈心有三<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b1301" n="0016b1301"/><anchor xml:id="beg0016b1301" n="0016b1301"/>但<anchor xml:id="end0016b1301"/>合为一。即众生慈也。没其二 <lb ed="X" n="0016b14"/><lb ed="R099" n="0597b17"/>名者。禅是门户诠次事法。法缘是二乘入理观。无缘 <lb ed="X" n="0016b15"/><lb ed="R099" n="0597b18"/>是大乘入理观。没理去二存事唯一。若开者即属二 <lb ed="X" n="0016b16"/><lb ed="R099" n="0598a01"/>乘菩萨两境。摄因缘亦三门。三世轮转粗。果报一念 <lb ed="X" n="0016b17"/><lb ed="R099" n="0598a02"/>细。细故附理。粗故属事。没细存粗但称三世门也。念 <lb ed="X" n="0016b18"/><lb ed="R099" n="0598a03"/><persName>佛</persName>亦三。但取念应<persName>佛</persName>耳。神通但取五通。若但取五门。 <lb ed="X" n="0016b19"/><lb ed="R099" n="0598a04"/>有所不收。若取十五。義滥于理。是故简理开事。虽开 <lb ed="X" n="0016b20"/><lb ed="R099" n="0598a05"/>合不同各有其意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0016b21"/><lb ed="R099" n="0598a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="6">十明擧例从略</cb:mulu><head>十明擧例从略</head><p xml:id="pX56p0016b2105" cb:place="inline">中云。如道品摄法假。中空例等者。以 <lb ed="X" n="0016b22"/><lb ed="R099" n="0598a07"/>一例字通结道品摄法假中空也。又亦可云例破馀 <lb ed="X" n="0016b23"/><lb ed="R099" n="0598a08"/>阴也。今且从于初意消文。止观调道品中云。诸道谛 <lb ed="X" n="0016b24"/><lb ed="R099" n="0598a09"/>三十七品。今不具记<note place="inline">前三教道谛也</note>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0016b2401" n="0016b2401"/><anchor xml:id="beg0016b2401" n="0016b2401"/>但<anchor xml:id="end0016b2401"/>明无作道谛三十七 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0016c" n="0016c"/> <lb ed="X" n="0016c01"/><lb ed="R099" n="0598a10"/>品成于一心三观之義。又于无作三十七道品中。但 <lb ed="X" n="0016c02"/><lb ed="R099" n="0598a11"/>释一界四念处。馀九法界但云亦复如是。辅行云。先 <lb ed="X" n="0016c03"/><lb ed="R099" n="0598a12"/>约一界次以九例。此即擧例从略也。止观摄法中。初 <lb ed="X" n="0016c04"/><lb ed="R099" n="0598a13"/>摄一切理。指前诸谛开合。次摄一切智。亦指前文诸 <lb ed="X" n="0016c05"/><lb ed="R099" n="0598a14"/>智开合。乃至摄一切教中。但略擧其名数而<anchor xml:id="nkr_note_add_0016c0501" n="0016c0501"/><anchor xml:id="beg0016c0501" n="0016c0501"/>已<anchor xml:id="end0016c0501"/>。此即 <lb ed="X" n="0016c06"/><lb ed="R099" n="0598a15"/>擧例从略也。止观破法遍文末料简云。问。入假中有 <lb ed="X" n="0016c07"/><lb ed="R099" n="0598a16"/>因缘。入空何意无。答。入空亦有。略故不说耳。何者。谓 <lb ed="X" n="0016c08"/><lb ed="R099" n="0598a17"/>为解脱故。为脱他故。为慧命故。为无漏故。为法位故。 <lb ed="X" n="0016c09"/><lb ed="R099" n="0598a18"/>夫生死缚著劳我精神。非空不解。自既有缚。能解他 <lb ed="X" n="0016c10"/><lb ed="R099" n="0598b01"/>缚无有是处。为脱他故应须入空。贤圣以慧为命。慧 <lb ed="X" n="0016c11"/><lb ed="R099" n="0598b02"/>命非空不立。诸神通中无漏通勝。为勝神通故应须 <lb ed="X" n="0016c12"/><lb ed="R099" n="0598b03"/>入空。又法位非慧不入。空慧能速入法位。入空因缘 <lb ed="X" n="0016c13"/><lb ed="R099" n="0598b04"/>甚多。例後故说五耳。辅行云。自脱同大悲。脱他同本 <lb ed="X" n="0016c14"/><lb ed="R099" n="0598b05"/>誓。慧命同利智。无漏同方便。法位同精进<note place="inline">同谓同于入假</note>。一 <lb ed="X" n="0016c15"/><lb ed="R099" n="0598b06"/>一细会令義相当。假在空後故云例後。欲以前後一 <lb ed="X" n="0016c16"/><lb ed="R099" n="0598b07"/>例五缘故亦五耳。故今谓之假中空例<note place="inline">中字但是语助而<anchor xml:id="nkr_note_add_0016c1601" n="0016c1601"/><anchor xml:id="beg0016c1601" n="0016c1601"/>已<anchor xml:id="end0016c1601"/></note>。此 <lb ed="X" n="0016c17"/><lb ed="R099" n="0598b08"/>即擧例从略也。破馀阴馀使馀品以例初品者。止观 <lb ed="X" n="0016c18"/><lb ed="R099" n="0598b09"/>破法遍文末云。前来所说但观识阴作如此说。馀四 <lb ed="X" n="0016c19"/><lb ed="R099" n="0598b10"/>阴亦如是。十二入･十八界亦如是。所以不言例初阴 <lb ed="X" n="0016c20"/><lb ed="R099" n="0598b11"/>者。以五阴之次色阴在初故也。又为止观以十二入･ <lb ed="X" n="0016c21"/><lb ed="R099" n="0598b12"/>十八界例于五阴故也。馀使馀品者。若通而言之。品 <lb ed="X" n="0016c22"/><lb ed="R099" n="0598b13"/>亦无使。故法界次第中以见思二惑名九十八使<note place="inline">使以 <lb ed="X" n="0016c23"/><lb ed="R099" n="0598b14"/>驱役为義。以能驱役心神流转三界故也。品者类也众庶也</note>。今从别说。故分使品 <lb ed="X" n="0016c24"/><lb ed="R099" n="0598b15"/>以对见思。是故止观破见假中但名八十八使。破思 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0017a" n="0017a"/> <lb ed="X" n="0017a01"/><lb ed="R099" n="0598b16"/>假中乃云八十一品。若破见惑例馀使者。如破单四 <lb ed="X" n="0017a02"/><lb ed="R099" n="0598b17"/>见中有见八十八使。既乃如上次破。其馀无见･亦有 <lb ed="X" n="0017a03"/><lb ed="R099" n="0598b18"/>亦无见･非有非无见等八十八使。亦例前可知。今文 <lb ed="X" n="0017a04"/><lb ed="R099" n="0599a01"/>不言以例初使者。以单四见等皆具八十八使故也。 <lb ed="X" n="0017a05"/><lb ed="R099" n="0599a02"/>破思惑馀品言以例初品者。止观明破贪欲云。初品 <lb ed="X" n="0017a06"/><lb ed="R099" n="0599a03"/>既尔後八品亦然。又云。破贪欲九品既尔。破嗔痴慢 <lb ed="X" n="0017a07"/><lb ed="R099" n="0599a04"/>九品亦然。例自可解不复委记。辅行云。初品下明馀 <lb ed="X" n="0017a08"/><lb ed="R099" n="0599a05"/>品亦有三假。例初品说。破贪下馀使亦例。若準此文。 <lb ed="X" n="0017a09"/><lb ed="R099" n="0599a06"/>使亦是品。以例初品即是初使也。相续相待以例因 <lb ed="X" n="0017a10"/><lb ed="R099" n="0599a07"/>成者。此亦是破思假中之文也。初约因成假破竟。次 <lb ed="X" n="0017a11"/><lb ed="R099" n="0599a08"/>破相续相待。文中但云例前可解。又云相续相待亦 <lb ed="X" n="0017a12"/><lb ed="R099" n="0599a09"/>如是。则细寻廣意以申馀文等者。总结擧例从略之 <lb ed="X" n="0017a13"/><lb ed="R099" n="0599a10"/>意也。谓虽擧例从略。然则必须细寻上文廣意以申 <lb ed="X" n="0017a14"/><lb ed="R099" n="0599a11"/>馀之略文。为避烦文是故擧例。不可专廣暗于略文。 <lb ed="X" n="0017a15"/><lb ed="R099" n="0599a12"/>故须以廣而申于略。历一一法须先思之。是故临文 <lb ed="X" n="0017a16"/><lb ed="R099" n="0599a13"/>方乃不昧观行妙旨。若十法成观者。辅行云。观法非 <lb ed="X" n="0017a17"/><lb ed="R099" n="0599a14"/>十对根有殊。虽复根殊但是一不思议观。观不思议 <lb ed="X" n="0017a18"/><lb ed="R099" n="0599a15"/>境乃至離爱不離境故。故此十观文十義十。根三意 <lb ed="X" n="0017a19"/><lb ed="R099" n="0599a16"/>二分远近故。近期初住远在极果。又次位下三虽非 <lb ed="X" n="0017a20"/><lb ed="R099" n="0599a17"/>观法。幷由观力相从名观故名十观。又备此十令观 <lb ed="X" n="0017a21"/><lb ed="R099" n="0599a18"/>可成。故名成观亦名成乘。思之可见。但于阴入委识 <lb ed="X" n="0017a22"/><lb ed="R099" n="0599b01"/>根由者。观阴入境明十乘妙观。始从第四卷中终至 <lb ed="X" n="0017a23"/><lb ed="R099" n="0599b02"/>第八卷<note place="inline">现行印本</note>。即是委悉识其根由也。识谓别识。根 <lb ed="X" n="0017a24"/><lb ed="R099" n="0599b03"/>谓根本。由谓端由。馀九待发方可设观者。止观云。阴 <pb ed="X" xml:id="X56.0921.0017b" n="0017b"/> <lb ed="X" n="0017b01"/><lb ed="R099" n="0599b04"/>入一境常自现前。若发不发恒得为观。馀九境发可 <lb ed="X" n="0017b02"/><lb ed="R099" n="0599b05"/>为观。不发何所观。故九境中但分别境者。谓止观中 <lb ed="X" n="0017b03"/><lb ed="R099" n="0599b06"/>但是委悉分别烦恼病患等九境相状也。境下十观 <lb ed="X" n="0017b04"/><lb ed="R099" n="0599b07"/>不细委分者。谓止观中观下九境十乘妙观。若望观 <lb ed="X" n="0017b05"/><lb ed="R099" n="0599b08"/>阴十乘妙观。则下九境十乘妙观稍是简略也。但随 <lb ed="X" n="0017b06"/><lb ed="R099" n="0599b09"/>境转照非关廣说者。即是辨于九境十乘简略之意 <lb ed="X" n="0017b07"/><lb ed="R099" n="0599b10"/>也。所以九境十乘简略者。意明但是随下九境发时。 <lb ed="X" n="0017b08"/><lb ed="R099" n="0599b11"/>便将上文阴境之中十乘妙观转用照了而<anchor xml:id="nkr_note_add_0017b0801" n="0017b0801"/><anchor xml:id="beg0017b0801" n="0017b0801"/>已<anchor xml:id="end0017b0801"/>。故不 <lb ed="X" n="0017b09"/><lb ed="R099" n="0599b12"/>委示之。非关廣说也。擧例从略不其然乎。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0017b10"/><lb ed="R099" n="0599b13"/> <lb ed="X" n="0017b11"/><lb ed="R099" n="0599b14"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>止观義例纂要卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></cb:div></cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0001a2101" to="#end0001a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0001a2301" to="#end0001a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0002a0501" to="#end0002a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0002b0101" to="#end0002b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0002b1101" to="#end0002b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0002b1201" to="#end0002b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c0901" to="#end0004c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0004c1001" to="#end0004c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">实</lem><rdg wit="#wit.orig">贯</rdg></app> <app from="#beg0005b1701" to="#end0005b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c1301" to="#end0005c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c2001" to="#end0005c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0005c2201" to="#end0005c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0006b2001" to="#end0006b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007a0801" to="#end0007a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007b0601" to="#end0007b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">本</lem><rdg wit="#wit.orig">木</rdg></app> <app from="#beg0007b0602" to="#end0007b0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0007c0601" to="#end0007c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008b0101" to="#end0008b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0008b0301" to="#end0008b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0008b2101" to="#end0008b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009a0101" to="#end0009a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009a0102" to="#end0009a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0009b0901" to="#end0009b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0010a1201" to="#end0010a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010b0501" to="#end0010b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0010b1401" to="#end0010b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c0301" to="#end0010c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c0501" to="#end0010c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0010c0601" to="#end0010c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c0101" to="#end0011c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0011c1001" to="#end0011c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">则</lem><rdg wit="#wit.orig">前</rdg></app> <app from="#beg0011c1801" to="#end0011c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013a1001" to="#end0013a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013a2401" to="#end0013a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0013b0101" to="#end0013b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014a0501" to="#end0014a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0014a1201" to="#end0014a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0014a1301" to="#end0014a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014b1401" to="#end0014b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0014b2001" to="#end0014b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015a0401" to="#end0015a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015b2301" to="#end0015b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c0801" to="#end0015c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c0802" to="#end0015c0802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c1201" to="#end0015c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0015c1901" to="#end0015c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016b1301" to="#end0016b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0016b2401" to="#end0016b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0016c0501" to="#end0016c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0016c1601" to="#end0016c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0017b0801" to="#end0017b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0001001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">训疑酬</note> <note n="0005001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005001">本文无从等六字</note> <note n="0007001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007001">车本文作事</note> <note n="0007002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007002">诸疑谓</note> <note n="0007003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007003"><g ref="#CB17157">𫑟</g>疑中</note> <note n="0008001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0008001">若本文作昔</note> <note n="0009001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009001">巖疑壑</note> <note n="0009002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009002">本疑门</note> <note n="0009003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0009003">念疑今</note> <note n="0010001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010001">侯本文作君次同</note> <note n="0010002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0010002">毘疑略</note> <note n="0012001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0012001">正生七力疑力五力生</note> <note n="0014001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0014001">安心本文作止观</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0001a2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0001a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0001a2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0001a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0002a0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002a0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0002b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0002b1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0002b1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0002b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0004c1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0004c1001">实【CB】，贯【卍续】</note> <note n="0005b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0005c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0005c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0006b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0006b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007a0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007a0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0601">本【CB】，木【卍续】</note> <note n="0007b0602" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007b0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0007c0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0007c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0008b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0008b0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008b0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0008b2101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0008b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009a0102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009a0102">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0009b0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0009b0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0010a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010b0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010b0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0010b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0010c0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0010c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0011c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0011c1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1001">则【CB】，前【卍续】</note> <note n="0011c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0011c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013a1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0013a1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013a2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0013a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0013b0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0013b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014a0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014a0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0014a1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0014a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0014b2001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0014b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015a0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015b2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c0802" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c0802">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c1201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0015c1901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0015c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016b1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016b1301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0016b2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016b2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0016c0501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0016c1601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0016c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0017b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0017b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>